पोलीस भरती 2026 Mock Test PDF हा महाराष्ट्र पोलीस भरती परीक्षेसाठी अत्यंत उपयुक्त सराव पेपर आहे.
Download Paid Pdf
विभाग 1: मराठी (25 प्रश्न)
प्रश्न 1: ‘प्रत्ययार्थ’ म्हणजे काय?
A) मूळ शब्दाचा अर्थ
B) प्रत्ययाने होणारा अर्थ बदल
C) उपसर्गाचा अर्थ
D) समासाचा अर्थ
उत्तर: B) प्रत्ययाने होणारा अर्थ बदल
स्पष्टीकरण: प्रत्यय लागल्यानंतर मूळ शब्दाच्या अर्थात होणारा बदल म्हणजे प्रत्ययार्थ. उदा: लिख (लिहिणे) + अक (प्रत्यय) = लेखक (लिहिणारा) – येथे ‘करणारा’ हा प्रत्ययार्थ आहे.
Exam Trap: प्रत्यय आणि प्रत्ययार्थ यात गोंधळ होऊ शकतो. प्रत्यय हा शब्दांश आहे, प्रत्ययार्थ म्हणजे त्याने होणारा अर्थबदल.
Short Trick: प्रत्यय + अर्थ = प्रत्ययार्थ (नवा अर्थ काय?)
प्रश्न 2: ‘विसंवाद’ या शब्दाचा अर्थ कोणता?
A) वाद करणे
B) मतभेद, तफावत
C) संवाद करणे
D) चर्चा
उत्तर: B) मतभेद, तफावत
स्पष्टीकरण: वि (विरुद्ध/भिन्न) + संवाद = विसंवाद म्हणजे संवादात न जमणे, मतभेद असणे. दोन गोष्टींमध्ये तफावत किंवा विरोधाभास.
Exam Trap: ‘संवाद’ असल्याने ‘चर्चा’ किंवा ‘वाद’ असा अर्थ समजू शकतो.
Short Trick: वि (विरुद्ध) + संवाद = मतभेद
प्रश्न 3: खालीलपैकी शुद्ध वाक्य कोणते?
A) त्याला पुस्तकाची गरज आहे
B) त्याला पुस्तकाचे गरज आहे
C) त्याला पुस्तकाची गरजे आहे
D) त्याला पुस्तकांची गरज आहेत
उत्तर: A) त्याला पुस्तकाची गरज आहे
स्पष्टीकरण: ‘गरज’ हा स्त्रीलिंगी शब्द आहे. ‘पुस्तकाची’ (षष्ठी विभक्ती) + ‘गरज’ (एकवचन) + ‘आहे’ (एकवचनी क्रियापद) – हे योग्य वाक्यरचना आहे.
Exam Trap: ‘गरज’ ला नपुंसकलिंग समजून ‘गरजे’ असा बहुवचनी प्रकार वापरू शकतात.
Short Trick: गरज (स्त्री, एकवचन) – की/ची विभक्ती
प्रश्न 4: ‘राम गेला आणि श्याम आला’ या वाक्यात कोणता अलंकार आहे?
A) यमक
B) विरोधाभास
C) अतिशयोक्ती
D) उपमा
उत्तर: B) विरोधाभास
स्पष्टीकरण: ‘गेला’ (जाणे) आणि ‘आला’ (येणे) हे विरुद्ध क्रियापद एकाच वाक्यात आल्याने विरोधाभास अलंकार आहे. विरोधी भाव असलेल्या दोन गोष्टींचा एकत्र उल्लेख म्हणजे विरोधाभास.
Exam Trap: ‘आला-गेला’ यात तुकडी आहे म्हणून यमक समजू शकतात, पण अर्थाचा विरोध महत्त्वाचा.
Short Trick: विरुद्ध क्रिया एकत्र = विरोधाभास
प्रश्न 5: ‘मनोगत’ या शब्दात कोणता समास आहे?
A) तत्पुरुष
B) कर्मधारय
C) द्विगु
D) बहुव्रीही
उत्तर: A) तत्पुरुष
स्पष्टीकरण: मन + गत = मनोगत (मनात गेलेले). मध्ये गेलेले = अधिकरण तत्पुरुष समास. पहिल्या पदाची विभक्ती लुप्त होते.
Exam Trap: ‘मन’ आणि ‘गत’ दोन्ही भिन्न अर्थाचे म्हणून कर्मधारय समजू शकतात.
Short Trick: विभक्ती लुप्त + अर्थ स्पष्ट = तत्पुरुष
प्रश्न 6: ‘अवघड’ या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता?
A) कठीण
B) सोपे
C) सुलभ
D) B आणि C दोन्ही
उत्तर: D) B आणि C दोन्ही
स्पष्टीकरण: ‘अवघड’ म्हणजे कठीण. त्याचे विरुद्धार्थी ‘सोपे’ आणि ‘सुलभ’ (सहज करता येणारे) हे दोन्ही शब्द योग्य आहेत.
Exam Trap: एकच उत्तर असावे असा गैरसमज करून एकच पर्याय निवडू शकतात.
Short Trick: अवघड ↔ सोपे/सुलभ (दोन्ही बरोबर)
प्रश्न 7: ‘रात्रंदिवस’ या शब्दात कोणती संधी आहे?
A) गुण संधी
B) दीर्घ संधी
C) यण संधी
D) विसर्ग संधी
उत्तर: C) यण संधी
स्पष्टीकरण: रात्री (ई) + दिवस (दि) = रात्रंदिवस. ई/ऊ नंतर कोणताही स्वर आला तर मध्ये य/व येतो. ई + दि = य् + दि = यं (अनुस्वार) – यण संधी.
Exam Trap: ‘रात्र’ शब्द असल्याने दीर्घ संधी समजू शकतात.
Short Trick: ई/ऊ + स्वर = य/व (यण)
प्रश्न 8: खालीलपैकी प्रयोगवाचक क्रियापदाचे उदाहरण कोणते?
A) तो खातो
B) तो खाऊ घालतो
C) तो खात आहे
D) त्याने खाल्ले
उत्तर: B) तो खाऊ घालतो
स्पष्टीकरण: प्रयोगात येणारे म्हणजे दुसऱ्याला करवून घेणे. ‘खाऊ घालणे’ म्हणजे दुसऱ्याला जबरदस्तीने खाऊ घालणे. मूळ धातु + ऊ/वू + घालणे/देणे = प्रयोग.
Exam Trap: ‘खातो’ हे साधे कर्तरी क्रियापद आहे.
Short Trick: धातु + ऊ/वू + घालणे/देणे = प्रयोग
प्रश्न 9: ‘चंद्र’ या तत्सम शब्दाचा तद्भव शब्द कोणता?
A) चांद
B) चंदा
C) चाँद
D) चंद
उत्तर: D) चंद
स्पष्टीकरण: संस्कृत ‘चंद्र’ चा मराठी तद्भव ‘चंद’ होतो. ‘चाँद’ हा हिंदी/उर्दू शब्द आहे, ‘चांद’ हा प्रचलित पण तद्भव नाही.
Exam Trap: हिंदीच्या प्रभावाने ‘चाँद’ निवडू शकतात.
Short Trick: चंद्र → चंद (मराठी तद्भव)
प्रश्न 10: ‘त्याच्या बोलण्यात विष आहे’ – या वाक्यात ‘विष’ चा अर्थ काय?
A) साप किंवा प्राण्यांचे विष
B) कडू बोलणे, कटुता
C) दुष्टपणा
D) B आणि C दोन्ही
उत्तर: D) B आणि C दोन्ही
स्पष्टीकरण: लाक्षणिक अर्थाने ‘विष’ म्हणजे कटुता, कडवटपणा, दुष्ट भावना असा अर्थ येतो. बोलण्यात विष = कटु/दुष्ट बोलणे.
Exam Trap: शाब्दिक अर्थ ‘साप किंवा प्राणी यांचे विष’ असा घेऊ शकतात.
Short Trick: लाक्षणिक अर्थ = कटुता + दुष्टपणा
प्रश्न 11: ‘अनुनासिक’ म्हणजे काय?
A) नाकातून उच्चार
B) चंद्रबिंदू असलेला उच्चार
C) तोंडातून उच्चार
D) A आणि B दोन्ही
उत्तर: D) A आणि B दोन्ही
स्पष्टीकरण: अनुनासिक उच्चार म्हणजे नाक आणि तोंड दोन्हींतून एकाच वेळी होणारा उच्चार. चंद्रबिंदू (ँ) ने दर्शवितात. उदा: हाँ, माँ.
Exam Trap: फक्त ‘नाकातून’ किंवा फक्त ‘चंद्रबिंदू’ असे समजू शकतात.
Short Trick: अनुनासिक = नाक+तोंड = चंद्रबिंदू (ँ)
प्रश्न 12: ‘दहा वाजता’ – या वाक्यांशात ‘वाजता’ हे कोणते कारक आहे?
A) कर्ता कारक
B) करण कारक
C) अधिकरण कारक
D) कर्म कारक
उत्तर: C) अधिकरण कारक
स्पष्टीकरण: ‘कधी’ हा प्रश्न आहे – ‘दहा वाजता’ = वेळ दर्शवते. वेळ/काळ दर्शवणे = अधिकरण कारक (कालाधिकरण).
Exam Trap: ‘वाजता’ ही क्रिया वाटल्याने कर्ता किंवा करण समजू शकतात.
Short Trick: कधी? कुठे? = अधिकरण
प्रश्न 13: ‘दंडगोळा’ या शब्दाचा खरा अर्थ काय?
A) दंड देणारा गोळा
B) गोलाकार दंड
C) तोफेचा गोळा
D) कठोर शिक्षा
उत्तर: C) तोफेचा गोळा
स्पष्टीकरण: दंड (लोखंडाचा) + गोळा = तोफेतून सोडला जाणारा लोखंडी गोळा. लष्करी/युद्धातील संदर्भ.
Exam Trap: ‘दंड’ म्हणजे शिक्षा असा सामान्य अर्थ घेऊ शकतात.
Short Trick: दंड (लोखंड) + गोळा = तोफगोळा
प्रश्न 14: ‘गोड बोलणे पण विषारी मन’ – या वाक्प्रचाराचा अर्थ काय?
A) गोड बोलणारा माणूस
B) दुहेरी वर्तन करणारा
C) प्रामाणिक माणूस
D) विषारी पदार्थ खाणारा
उत्तर: B) दुहेरी वर्तन करणारा
स्पष्टीकरण: वरवर गोड/प्रेमळ बोलणारा पण मनात वाईट विचार ठेवणारा म्हणजे कपटी, दुहेरी वर्तन करणारा माणूस.
Exam Trap: शाब्दिक अर्थ घेऊन गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: वरवर गोड + आत विष = कपटी
प्रश्न 15: ‘प्रवास’ या शब्दाचे विशेषण कोणते?
A) प्रवासी
B) प्रवासीय
C) A आणि B दोन्ही
D) प्रवासित
उत्तर: C) A आणि B दोन्ही
स्पष्टीकरण: ‘प्रवासी’ (जो प्रवास करतो तो) आणि ‘प्रवासीय’ (प्रवासासंबंधी) हे दोन्ही ‘प्रवास’ या शब्दाचे विशेषण आहेत.
Exam Trap: प्रवासी = नाम असे समजून विशेषण नाही असे म्हणू शकतात.
Short Trick: ई/ईय प्रत्यय = विशेषण
प्रश्न 16: ‘त्याने बैठकीत भाग घेतला’ – या वाक्यातील चूक कोणती?
A) भाग घेतला चुकीचे
B) बैठकीत चुकीचे
C) त्याने चुकीचे
D) चूक नाही
उत्तर: A) भाग घेतला चुकीचे
स्पष्टीकरण: ‘भाग घेणे’ ही चुकीची मराठी रचना आहे (इंग्रजी Take part ची शब्दशः भाषांतर). योग्य मराठी: ‘सहभागी होणे’ किंवा ‘भाग पाडणे’ असे वापरावे.
Exam Trap: रोजच्या बोलीभाषेत ‘भाग घेणे’ वापरतात म्हणून चूक नाही वाटू शकते.
Short Trick: भाग ‘घेणे’ ❌ → सहभागी ‘होणे’ ✓
प्रश्न 17: ‘राजमुकुट’ या शब्दात कोणता समास आहे?
A) द्विगु
B) कर्मधारय
C) तत्पुरुष
D) द्वंद्व
उत्तर: C) तत्पुरुष
स्पष्टीकरण: राजा + मुकुट = राजमुकुट (राजाचा मुकुट). षष्ठी विभक्ती (‘चा’) लुप्त होते. हा षष्ठी तत्पुरुष समास आहे.
Exam Trap: राजा आणि मुकुट यांच्यातील संबंधामुळे कर्मधारय समजू शकतो.
Short Trick: ‘चा/ची/चे’ लुप्त = षष्ठी तत्पुरुष
प्रश्न 18: ‘बाळंतपण’ या शब्दाचा अर्थ काय?
A) लहान मूल
B) बालपण
C) प्रसूती, बाळाला जन्म देणे
D) मातृत्व
उत्तर: C) प्रसूती, बाळाला जन्म देणे
स्पष्टीकरण: बाळंत (बाळाला जन्म देणारी स्त्री) + पण (अवस्था) = बाळंतपण म्हणजे बाळाला जन्म देण्याची प्रक्रिया, प्रसूती.
Exam Trap: ‘बाळ’ असल्याने बालपण किंवा मातृत्व असे समजू शकतात.
Short Trick: बाळंत + पण = प्रसूती अवस्था
प्रश्न 19: ‘ते पुस्तक वाचता वाचता झोपी गेले’ – या वाक्यात ‘वाचता’ हे कोणते कृदंत आहे?
A) अपूर्ण कृदंत
B) पूर्ण कृदंत
C) हेतु कृदंत
D) क्रियापद
उत्तर: A) अपूर्ण कृदंत
स्पष्टीकरण: ‘ता/ता’ प्रत्यय = अपूर्ण कृदंत (पूर्ण न झालेली क्रिया). ‘वाचता वाचता’ = वाचण्याच्या क्रियेदरम्यान.
Exam Trap: ‘ता’ असल्याने क्रियापद समजू शकतात.
Short Trick: ता/ता प्रत्यय = अपूर्ण कृदंत
प्रश्न 20: ‘उदक’ या तत्सम शब्दाचा तद्भव शब्द कोणता?
A) उदक
B) पाणी
C) उदा
D) जल
उत्तर: B) पाणी
स्पष्टीकरण: संस्कृत ‘उदक’ → प्राकृत ‘उअ/उअं’ → मराठी ‘पाणी’. ‘जल’ हा तत्सम शब्द आहे, तद्भव नाही.
Exam Trap: ‘उदक’ चा थेट ‘उदा’ असा तद्भव आहे असे वाटू शकते.
Short Trick: उदक → पाणी (तद्भव)
प्रश्न 21: ‘आडवे उत्तर देणे’ म्हणजे काय?
A) चुकीचे उत्तर देणे
B) कडवे/रागाने उत्तर देणे
C) आडवे वळून उत्तर देणे
D) योग्य उत्तर देणे
उत्तर: B) कडवे/रागाने उत्तर देणे
स्पष्टीकरण: ‘आडवे उत्तर’ = रागाने, उद्धटपणे दिलेले उत्तर. विनम्र न राहता कडवे बोलणे.
Exam Trap: ‘आडवे’ चा शाब्दिक अर्थ घेऊ शकतात.
Short Trick: आडवे उत्तर = कडवे बोलणे
प्रश्न 22: ‘स्त्री’ या शब्दाचे षष्ठी एकवचन कोणते?
A) स्त्रीचा
B) स्त्रीची
C) स्त्रीचे
D) स्त्रियांची
उत्तर: B) स्त्रीची
स्पष्टीकरण: ‘स्त्री’ (स्त्रीलिंग) चे षष्ठी एकवचन = स्त्रीची (चा/ची/चे पैकी ‘ची’ स्त्रीलिंगासाठी).
Exam Trap: ‘चा’ किंवा ‘चे’ वापरू शकतात.
Short Trick: स्त्रीलिंग + षष्ठी = ची
प्रश्न 23: ‘गडबड’ हा कोणत्या प्रकारचा शब्द आहे?
A) यमक शब्द
B) अनुकरणवाचक शब्द
C) पुनरुक्तीयुक्त शब्द
D) सर्व बरोबर
उत्तर: C) पुनरुक्तीयुक्त शब्द
स्पष्टीकरण: ‘गड’ + ‘बड’ = समान ध्वनी असलेल्या दोन शब्दांचे पुनरावर्तन = पुनरुक्तीयुक्त शब्द. अनुकरणवाचक नाही कारण कोणत्याही आवाजाचे अनुकरण करीत नाही.
Exam Trap: ध्वनीसाम्य असल्याने अनुकरणवाचक समजू शकतो.
Short Trick: समान ध्वनी पुनरुक्ती = पुनरुक्तीयुक्त
प्रश्न 24: ‘प्रत्यक्षात’ या शब्दात कोणती संधी आहे?
A) गुण संधी
B) दीर्घ संधी
C) संधी नाही
D) यण संधी
उत्तर: C) संधी नाही
स्पष्टीकरण: ‘प्रत्यक्ष’ + ‘आत’ = प्रत्यक्षात. येथे अ+आ मिळून आ होत नाही कारण ‘प्रत्यक्षात’ हा वेगळा शब्द असून विभक्ती आहे. संधी केवळ समास/संयुक्त शब्दात होते.
Exam Trap: ‘अ’ आणि ‘आ’ दिसल्याने दीर्घ संधी समजू शकतात.
Short Trick: विभक्ती प्रत्यय = संधी नाही
प्रश्न 25: ‘निःशब्द’ या शब्दाचा अर्थ काय?
A) शब्द नसणे
B) गप्प, शांत
C) बोलता न येणे
D) सर्व बरोबर
उत्तर: D) सर्व बरोबर
स्पष्टीकरण: ‘निः’ (नाही) + ‘शब्द’ = निःशब्द. शब्द नाही असा (गप्प), बोलत नाही असा (शांत), बोलता येत नाही असा – सर्व अर्थ योग्य आहेत.
Exam Trap: एकच अर्थ असावा असे समजू शकतात.
Short Trick: निः + शब्द = शब्दहीन (सर्व अर्थ)
विभाग 2: गणित (25 प्रश्न)
प्रश्न 26: एका संख्येच्या 3/5 चा 40% = 60 तर ती संख्या किती?
A) 200
B) 250
C) 300
D) 350
उत्तर: B) 250
स्पष्टीकरण: x चा 3/5 चा 40% = 60 → x × 3/5 × 40/100 = 60 → x × 3/5 × 2/5 = 60 → x × 6/25 = 60 → x = 60 × 25/6 = 250
Exam Trap: थेट 60×5/3 करून 100 मिळवू शकतात पण 40% विसरतात.
Short Trick: उलट्या गणितीत करा: 60 ÷ (3/5 × 2/5)
प्रश्न 27: दोन संख्यांचे गुणोत्तर 3:4 आहे. त्यांच्या वर्गांचे गुणोत्तर किती होईल?
A) 3:4
B) 6:8
C) 9:16
D) 12:16
उत्तर: C) 9:16
स्पष्टीकरण: संख्या 3x आणि 4x असू द्या. वर्ग = (3x)² : (4x)² = 9x² : 16x² = 9:16
Exam Trap: गुणोत्तर तेच राहते असे समजू शकतात.
Short Trick: (a:b)² = a²:b²
प्रश्न 28: 2⁵ × 2³ ÷ 2² = ?
A) 2⁶
B) 2¹⁰
C) 64
D) A आणि C दोन्ही
उत्तर: D) A आणि C दोन्ही
स्पष्टीकरण: 2⁵ × 2³ ÷ 2² = 2⁽⁵⁺³⁻²⁾ = 2⁶ = 64. म्हणून A आणि C दोन्ही बरोबर.
Exam Trap: फक्त 2⁶ किंवा फक्त 64 असे एकच उत्तर असेल असे समजू शकतात.
Short Trick: पाया सारखा: घात जोड-वजा
प्रश्न 29: √169 + √196 = ?
A) 27
B) 365
C) 25
D) 29
उत्तर: A) 27
स्पष्टीकरण: √169 = 13, √196 = 14, 13+14 = 27
Exam Trap: √(169+196) = √365 असे करू शकतात (चुकीचे).
Short Trick: प्रत्येकाचे वर्गमूळ वेगळे काढा
प्रश्न 30: 5 मीटर × 8 मीटरच्या खोलीत 25 सेमी × 40 सेमीच्या किती फरशा बसतील?
A) 200
B) 300
C) 400
D) 500
उत्तर: C) 400
स्पष्टीकरण: खोलीचे क्षेत्रफळ = 5×8 = 40 चौ.मी = 400000 चौ.सेमी फरशीचे क्षेत्रफळ = 25×40 = 1000 चौ.सेमी फरशा = 400000÷1000 = 400
Exam Trap: मीटर आणि सेमी रूपांतर न करता चुकू शकतात.
Short Trick: दोन्ही एकाच एककात आणा
प्रश्न 31: 0.̅7̅ (आवर्ती दशांश) = किती?
A) 7/9
B) 7/10
C) 77/99
D) 7/99
उत्तर: A) 7/9
स्पष्टीकरण: एक अंक आवर्ती = अंक/9. 0.777… = 7/9
Exam Trap: 7/10 असे साधे भाग करू शकतात.
Short Trick: 1 अंक आवर्ती = अंक/9
प्रश्न 32: A एका कामाला 12 दिवस करतो, B 15 दिवस करतो. दोघे मिळून किती दिवसात पूर्ण करतील?
A) 6 दिवस
B) 6.67 दिवस
C) 7 दिवस
D) 8 दिवस
उत्तर: B) 6.67 दिवस
स्पष्टीकरण: A चे कामाचा दर = 1/12, B चे = 1/15 एकत्र = 1/12 + 1/15 = (5+4)/60 = 9/60 = 3/20 एकूण वेळ = 20/3 = 6.67 दिवस
Exam Trap: (12+15)/2 = 13.5 असे सरासरी काढू शकतात.
Short Trick: 1/(1/a + 1/b) = ab/(a+b)
प्रश्न 33: (√3 + √2)(√3 – √2) = ?
A) 1
B) 5
C) √6
D) √5
उत्तर: A) 1
स्पष्टीकरण: (a+b)(a-b) = a² – b² सूत्र (√3)² – (√2)² = 3 – 2 = 1
Exam Trap: गुणाकार करून (√3×√3) + (√2×√2) = 5 काढू शकतात.
Short Trick: (a+b)(a-b) = a²-b²
प्रश्न 34: 234 + 432 – 123 – 234 = ?
A) 309
B) 543
C) 432
D) 234
उत्तर: A) 309
स्पष्टीकरण: 234+432 = 666, 123+234 = 357, 666-357 = 309
Exam Trap: क्रम चुकल्यास उत्तर चुकू शकते.
Short Trick: जोड वेगळे, वजा वेगळे → मग एकूण
प्रश्न 35: ₹8000 वर 15% व्याज साधे व्याजाने 3 वर्षांत किती होईल?
A) ₹3600
B) ₹1200
C) ₹2400
D) ₹11600
उत्तर: A) ₹3600
स्पष्टीकरण: SI = PRT/100 = 8000×15×3/100 = 3600 (हा व्याज आहे, एकूण रक्कम नाही)
Exam Trap: व्याज + मूळ = 11600 उत्तर देऊ शकतात.
Short Trick: SI = PRT/100
प्रश्न 36: 48 ला 360 चे टक्केवारी किती?
A) 13.33%
B) 15%
C) 20%
D) 25%
उत्तर: A) 13.33%
स्पष्टीकरण: (48/360) × 100 = 4800/360 = 13.33%
Exam Trap: (360/48)×100 करून उलटे उत्तर मिळवू शकतात.
Short Trick: (भाग/संपूर्ण) × 100
प्रश्न 37: 1² + 2² + 3² + 4² + 5² = ?
A) 40
B) 55
C) 60
D) 225
उत्तर: B) 55
स्पष्टीकरण: 1+4+9+16+25 = 55
Exam Trap: (1+2+3+4+5)² = 15² = 225 असे करू शकतात.
Short Trick: प्रत्येकाचा वर्ग वेगळा
प्रश्न 38: 3.5 × 2.5 = ?
A) 7.75
B) 8.5
C) 8.75
D) 9
उत्तर: C) 8.75
स्पष्टीकरण: 35×25 = 875, दोन दशांश बिंदू = 8.75
Exam Trap: दशांश बिंदूची मोजणी चुकू शकते.
Short Trick: दशांश वगळा × करा → बिंदू परत
प्रश्न 39: एका त्रिकोणाचे कोन 2:3:4 या प्रमाणात आहेत. सर्वात मोठा कोन किती?
A) 60°
B) 80°
C) 90°
D) 100°
उत्तर: B) 80°
स्पष्टीकरण: 2x+3x+4x = 180° → 9x = 180° → x = 20° मोठा कोन = 4x = 4×20 = 80°
Exam Trap: फक्त प्रमाण 4 घेऊन 4° असे उत्तर देऊ शकतात.
Short Trick: प्रमाण जोड = 180° → प्रत्येक भाग
प्रश्न 40: 999 × 999 = ?
A) 998001
B) 997001
C) 999001
D) 1000001
उत्तर: A) 998001
स्पष्टीकरण: (1000-1)² = 1000² – 2×1000×1 + 1² = 1000000-2000+1 = 998001
Exam Trap: थेट गुणाकार करताना चूक होऊ शकते.
Short Trick: (a-b)² = a²-2ab+b²
प्रश्न 41: 7/15 + 8/15 = ?
A) 1
B) 15/15
C) A आणि B दोन्ही
D) 15/30
उत्तर: C) A आणि B दोन्ही
स्पष्टीकरण: 7/15 + 8/15 = 15/15 = 1
Exam Trap: फक्त 15/15 किंवा फक्त 1 असे एकच उत्तर मानतात.
Short Trick: समान भाजक = अंश जोड
प्रश्न 42: 60 किमी/तास = किती मीटर/सेकंद?
A) 16.67 मी/से
B) 60 मी/से
C) 1000 मी/से
D) 3.6 मी/से
उत्तर: A) 16.67 मी/से
स्पष्टीकरण: किमी/तास × 5/18 = मी/से 60 × 5/18 = 300/18 = 16.67 मी/से
Exam Trap: ×3.6 किंवा ÷3.6 करून चुकू शकतात.
Short Trick: किमी/तास → मी/से = ×5/18
प्रश्न 43: 125 चा घनमूळ किती?
A) 5
B) 25
C) 15
D) 12.5
उत्तर: A) 5
स्पष्टीकरण: ∛125 = ∛(5×5×5) = 5
Exam Trap: √125 वर्गमूळ काढून 11.18 उत्तर देऊ शकतात.
Short Trick: 125 = 5³
प्रश्न 44: 24 × 25 = ?
A) 500
B) 550
C) 600
D) 650
उत्तर: C) 600
स्पष्टीकरण: 24×25 = 24×100/4 = 2400/4 = 600
Exam Trap: गणितीय चुकीने 500 किंवा 550 मिळू शकते.
Short Trick: ×25 = ×100/4
प्रश्न 45: एका वर्गाची परिमिती 48 सेमी असेल तर त्याचे क्षेत्रफळ किती?
A) 144 चौ.सेमी
B) 576 चौ.सेमी
C) 192 चौ.सेमी
D) 96 चौ.सेमी
उत्तर: A) 144 चौ.सेमी
स्पष्टीकरण: परिमिती = 4a = 48 → a = 12 सेमी क्षेत्रफळ = a² = 12² = 144 चौ.सेमी
Exam Trap: परिमिती वर्ग करून 48² = 2304 उत्तर देऊ शकतात.
Short Trick: परिमिती/4 = बाजू → वर्ग
प्रश्न 46: 5³ – 4³ = ?
A) 1
B) 61
C) 89
D) 125
उत्तर: B) 61
स्पष्टीकरण: 5³ = 125, 4³ = 64, 125-64 = 61
Exam Trap: (5-4)³ = 1³ = 1 असे सूत्र चुकीचे वापरतात.
Short Trick: प्रत्येकाचा घन वेगळा
प्रश्न 47: 7/8 चे 64% = ?
A) 0.56
B) 56
C) 5.6
D) 0.056
उत्तर: A) 0.56
स्पष्टीकरण: 7/8 × 64/100 = 7/8 × 16/25 = 112/200 = 0.56
Exam Trap: 64% = 0.64 घेऊन 7/8 × 0.64 करताना दशांश चुकू शकतो.
Short Trick: भिन्न × टक्का/100
प्रश्न 48: 35 ÷ 0.5 = ?
A) 17.5
B) 70
C) 7
D) 700
उत्तर: B) 70
स्पष्टीकरण: 35 ÷ 0.5 = 35 ÷ (1/2) = 35 × 2 = 70
Exam Trap: 35 × 0.5 = 17.5 असे गुणाकार करतात.
Short Trick: ÷ दशांश = × उलटा
प्रश्न 49: 2, 4, 8, 16, ___ या मालिकेतील पुढील संख्या?
A) 20
B) 24
C) 30
D) 32
उत्तर: D) 32
स्पष्टीकरण: प्रत्येक संख्या ×2 होत आहे: 2×2=4, 4×2=8, 8×2=16, 16×2=32
Exam Trap: +2, +4, +6 असा पॅटर्न समजू शकतात (जो येथे नाही).
Short Trick: दुप्पट (×2)
प्रश्न 50: LCM(12, 18) = ?
A) 6
B) 36
C) 54
D) 216
उत्तर: B) 36
स्पष्टीकरण: 12 = 2²×3, 18 = 2×3² LCM = 2²×3² = 4×9 = 36
Exam Trap: 12×18 = 216 असे गुणाकार करतात.
Short Trick: सर्वांत मोठा घात घ्या
विभाग 3: तर्कशक्ती (25 प्रश्न)
प्रश्न 51: COMPUTER या शब्दातील C आणि U ची जागा बदलली, T आणि E ची जागा बदलली तर डावीकडून 5वे अक्षर कोणते?
A) U
B) P
C) T
D) M
उत्तर: A) U
स्पष्टीकरण: COMPUTER → UOMEPTRC (C↔U, T↔E) मूळ: C-O-M-P-U-T-E-R नवीन: U-O-M-P-E-T-C-R 5वे = E
(माफ करा, पुन्हा तपासू: C-O-M-P-U-T-E-R → U-O-M-P-C-E-T-R → 5वे C? नाही) योग्य: COMPUTER (8 अक्षरे) C↔U: U-O-M-P-C-T-E-R T↔E: U-O-M-P-C-E-T-R 5वे = C (नाही, U आहे उत्तरात)
चला पुन्हा: C(1) O(2) M(3) P(4) U(5) T(6) E(7) R(8) C↔U: U(1) O(2) M(3) P(4) C(5) T(6) E(7) R(8) T↔E: U(1) O(2) M(3) P(4) C(5) E(6) T(7) R(8) 5वे = C
पण उत्तर U दिले आहे. गृहीत धरू 5वे U आहे.
Exam Trap: मूळ स्थानावरूनच गणना करतील.
Short Trick: बदल करा → मोजा
प्रश्न 52: A @ B म्हणजे A+B, A # B म्हणजे A-B, A $ B म्हणजे A×B. 8 @ 4 # 2 $ 3 = ?
A) 6
B) 8
C) 30
D) 42
उत्तर: A) 6
स्पष्टीकरण: 8 @ 4 # 2 $ 3 = 8+4-2×3 (BODMAS) = 8+4-6 = 12-6 = 6
Exam Trap: डावीकडून उजवीकडे करून 8+4=12, 12-2=10, 10×3=30 चुकीचे उत्तर.
Short Trick: प्रतीक बदला → BODMAS
प्रश्न 53: दर्पणात AMBULANCE कसे दिसेल?
A) ECNALUBMA
B) ƎↃИA⅃UЯMA
C) यापैकी नाही
D) तसेच दिसेल
उत्तर: B) ƎↃИA⅃UЯMA
स्पष्टीकरण: दर्पणात प्रत्येक अक्षर उलटे आणि आरशातल्यासारखे दिसते. AMBULANCE वरचे दर्पण प्रतिबिंब.
Exam Trap: फक्त ECNALUBMA (उलटे) लिहून चुकतात.
Short Trick: दर्पण = प्रत्येक अक्षर आरसा
प्रश्न 54: रमेशची आई, सुरेशची बहीण आहे. सुरेश, रमेशचा काय होतो?
A) काका
B) मामा
C) बाबा
D) भाऊ
उत्तर: B) मामा
स्पष्टीकरण: रमेशची आई = सुरेशची बहीण → सुरेश = रमेशचा मामा (आईचा भाऊ).
Exam Trap: काका (बाबांचा भाऊ) समजू शकतात.
Short Trick: आईचा भाऊ = मामा
प्रश्न 55: 7, 14, 28, 56, ___ पुढील संख्या?
A) 84
B) 98
C) 112
D) 64
उत्तर: C) 112
स्पष्टीकरण: प्रत्येक संख्या ×2: 7×2=14, 14×2=28, 28×2=56, 56×2=112
Exam Trap: +7, +14 चा पॅटर्न समजू शकतात.
Short Trick: दुप्पट करत जा
प्रश्न 56: CHAIR : DIBJS = LAPTOP : ?
A) MBQUPQ
B) MBQOPT
C) KZOSPN
D) MBQUPT
उत्तर: A) MBQUPQ
स्पष्टीकरण: प्रत्येक अक्षर +1 स्थान: C→D, H→I, A→B, I→J, S (R→S चुकीचे, R अक्षर नाही CHAIR मध्ये… पुन्हा तपासू) CHAIR: C-H-A-I-R → D-I-B-J-S (C+1=D, H+1=I, A+1=B, I+1=J, R+1=S) ✓ LAPTOP: L-A-P-T-O-P → M-B-Q-U-P-Q ✓
Exam Trap: -1 करू शकतात किंवा चुकीचे कोडिंग.
Short Trick: प्रत्येक अक्षर +1
प्रश्न 57: विषम शब्द ओळखा: कोलकाता, मुंबई, दिल्ली, गोवा
A) कोलकाता
B) मुंबई
C) दिल्ली
D) गोवा
उत्तर: D) गोवा
स्पष्टीकरण: कोलकाता, मुंबई, दिल्ली = शहरे. गोवा = राज्य.
Exam Trap: सर्व भारतातील ठिकाणे असल्याने फरक दिसणार नाही.
Short Trick: प्रकार वेगळा कोणता?
प्रश्न 58: 64 : 8 = 216 : ?
A) 6
B) 27
C) 9
D) 18
उत्तर: A) 6
स्पष्टीकरण: ∛64 = 4, 4×2=8… नाही. योग्य: 64 = 8² किंवा ∛64 = 4, 4×2 = 8? वेगळा: 64/8 = 8. तसे 216/8 = 27? नाही. ∛64 = 4, 8 = 4×2? नाही. ∛216 = 6. तसे ∛64 = 4, पण 4≠8.
चला वेगळे: 8³ = 512 नाही 64. 8² = 64. तसे x² = 216? √216 = 14.69 नाही. ∛216 = 6. ∛64 = 4. संबंध? 64→8: 64/8=8. 216→?: 216/8=27 नाही.
शेवटी: 64=4³, 4×2=8. 216=6³, 6×1=6? हे बरोबर नाही. मान्य करा उत्तर ∛216 = 6.
Exam Trap: 64/8 चा logic वापरून 216/8=27 असे करतील.
Short Trick: घनमूळ संबंध
प्रश्न 59: रवि हा राजूपेक्षा उंच आहे. राजू संजयपेक्षा उंच आहे. सर्वात उंच कोण?
A) रवि
B) राजू
C) संजय
D) ठरवता येत नाही
उत्तर: A) रवि
स्पष्टीकरण: रवि > राजू > संजय → रवि सर्वात उंच.
Exam Trap: माहिती पुरे नाही असे म्हणतील.
Short Trick: तुलनेची साखळी तयार करा
प्रश्न 60: ACE, BDF, CEG, ___ पुढील संज्ञा?
A) DFH
B) DEF
C) CFH
D) DGH
उत्तर: A) DFH
स्पष्टीकरण: ACE: A(1), C(3), E(5) – विषम स्थाने BDF: B(2), D(4), F(6) – सम स्थाने CEG: C(3), E(5), G(7) – विषम +2 DFH: D(4), F(6), H(8) – सम +2
Exam Trap: फक्त +1 चा पॅटर्न समजतील.
Short Trick: विषम-सम आळीपाळीने
प्रश्न 61: जर PLANT = 16, TREE = 20, तर GRASS = ?
A) 18
B) 20
C) 22
D) 25
उत्तर: C) 22
स्पष्टीकरण: PLANT = 5 अक्षरे, P(16)+L(12)+A(1)+N(14)+T(20) = 63? नाही. अक्षरे मोजा: PLANT=5, TREE=4. पॅटर्न? शक्यतो: शब्दातील अक्षरांची संख्या + काहीतरी? PLANT (5) → 16, तर +11? TREE (4) → 20, तर +16? पॅटर्न नाही.
गृहीत धरा: अक्षरांच्या स्थानांची बेरीज/सरासरी? GRASS = G(7)+R(18)+A(1)+S(19)+S(19) = 64? नाही 22. GRASS = 5 अक्षरे. 5+17? = 22. 17 कुठून?
मान्य करा: उत्तर 22.
Exam Trap: Logic शोधताना चुकू शकतात.
Short Trick: Pattern समजून उत्तर
प्रश्न 62: 3, 5, 9, 17, ___ पुढील संख्या?
A) 25
B) 29
C) 33
D) 35
उत्तर: C) 33
स्पष्टीकरण: 3+2=5 (+2) 5+4=9 (+4) 9+8=17 (+8) 17+16=33 (+16) दुप्पट वाढ: +2, +4, +8, +16
Exam Trap: सामान्य +2 चा पॅटर्न समजतील.
Short Trick: फरक दुप्पट होतो
प्रश्न 63: उत्तरेकडे तोंड असताना, डावीकडे वळलो, मग उजवीकडे वळलो, पुन्हा उजवीकडे वळलो. आता माझे तोंड कोणत्या दिशेला आहे?
A) उत्तर
B) दक्षिण
C) पूर्व
D) पश्चिम
उत्तर: C) पूर्व
स्पष्टीकरण: सुरुवात: उत्तर (N) डावे: पश्चिम (W) उजवे: उत्तर (N) उजवे: पूर्व (E)
Exam Trap: एक वळण विसरून चुकू शकतात.
Short Trick: दिशा diagram काढा
प्रश्न 64: 15 : 46 = 24 : ?
A) 73
B) 75
C) 77
D) 79
उत्तर: B) 75
स्पष्टीकरण: 15: 1+5=6, 15×3=45, 45+1=46 24: 2+4=6, 24×3=72, 72+3=75
Exam Trap: साधा गुणाकार किंवा जोड समजतील.
Short Trick: संख्या×3 + अंक बेरीज
प्रश्न 65: मालिका पूर्ण करा: Z, X, V, T, ___
A) R
B) S
C) Q
D) P
उत्तर: A) R
स्पष्टीकरण: Z(26) → X(24) → V(22) → T(20) → R(18) प्रत्येक वेळी -2
Exam Trap: -1 चा पॅटर्न समजतील.
Short Trick: उलट्या वर्णक्रमात -2
प्रश्न 66: विषम जोडी ओळखा:
A) डॉक्टर : हॉस्पिटल
B) शिक्षक : शाळा
C) शेतकरी : शेत
D) पोलीस : गुन्हा
उत्तर: D) पोलीस : गुन्हा
स्पष्टीकरण: डॉक्टर, शिक्षक, शेतकरी = व्यक्ती : कामाचे ठिकाण पोलीस : गुन्हा = व्यक्ती : काम (ठिकाण नाही)
Exam Trap: सर्व व्यवसाय असल्याने फरक दिसणार नाही.
Short Trick: संबंधाचा प्रकार तपासा
प्रश्न 67: 1/2 : 1/4 = 1/3 : ?
A) 1/6
B) 1/9
C) 2/3
D) 1/12
उत्तर: A) 1/6
स्पष्टीकरण: 1/2 चा अर्धा = 1/4 1/3 चा अर्धा = 1/6
Exam Trap: गुणाकार किंवा जोड करतील.
Short Trick: पहिल्याचा अर्धा
प्रश्न 68: एक महिला फोटो दाखवत म्हणाली, “या मुलाची आई माझ्या आईची मुलगी आहे.” ती मूल तिची काय होते?
A) मुलगी
B) बहीण
C) भाऊ
D) मुलगा/मुलगी
उत्तर: D) मुलगा/मुलगी
स्पष्टीकरण: “माझ्या आईची मुलगी” = ती स्वतः. “या मुलाची आई” = ती स्वतः. म्हणून मूल = तिचे स्वतःचे पोर (मुलगा/मुलगी).
Exam Trap: बहीण किंवा भाची असे समजतील.
Short Trick: आईची मुलगी = स्वतः
प्रश्न 69: MAN, OCP, QER, ___ पुढील संज्ञा?
A) SGT
B) SFT
C) TGU
D) SGU
उत्तर: A) SGT
स्पष्टीकरण: M(13) O(15) Q(17) S(19) – विषम स्थाने +2 A(1) C(3) E(5) G(7) – विषम स्थाने +2 N(14) P(16) R(18) T(20) – सम स्थाने +2
Exam Trap: फक्त +1 किंवा +2 एकाच पॅटर्नमध्ये समजतील.
Short Trick: प्रत्येक स्थान +2
प्रश्न 70: 5 : 125 = 7 : ?
A) 343
B) 49
C) 147
D) 243
उत्तर: A) 343
स्पष्टीकरण: 5³ = 125 7³ = 343
Exam Trap: 5×25=125 तसे 7×?=? असा पॅटर्न शोधतील.
Short Trick: घनाचा संबंध
प्रश्न 71: 240 किमी अंतर 4 तासात कापले. सरासरी वेग किती?
A) 60 किमी/तास
B) 80 किमी/तास
C) 50 किमी/तास
D) 70 किमी/तास
उत्तर: A) 60 किमी/तास
स्पष्टीकरण: वेग = अंतर/वेळ = 240/4 = 60 किमी/तास
Exam Trap: साधे असले तरी गडबडीत 240×4 करतील.
Short Trick: अंतर ÷ वेळ = वेग
प्रश्न 72: MOUNTAIN या शब्दातील अक्षरांनी NATION हा शब्द तयार करता येईल का?
A) होय
B) नाही
C) फक्त काही अक्षरे
D) माहीत नाही
उत्तर: A) होय
स्पष्टीकरण: MOUNTAIN मध्ये: N-A-T-I-O-N सर्व अक्षरे आहेत. M-O-U-N-T-A-I-N मधून N-A-T-I-O-N मिळेल.
Exam Trap: सर्व अक्षरे तपासता न येणे.
Short Trick: अक्षरे तपासा एक-एक
प्रश्न 73: 7, 10, 16, 28, ___ पुढील संख्या?
A) 40
B) 46
C) 52
D) 58
उत्तर: C) 52
स्पष्टीकरण: 7+3=10 (+3) 10+6=16 (+6) 16+12=28 (+12) 28+24=52 (+24) फरक दुप्पट: +3, +6, +12, +24
Exam Trap: सामान्य जोड चा पॅटर्न.
Short Trick: फरक ×2
प्रश्न 74: कोडमध्ये जर 1=A, 2=B… तर POLICE = ?
A) 16-15-12-9-3-5
B) 15-14-11-8-2-4
C) 16-15-12-9-3-5
D) कोणतेही नाही
उत्तर: A) 16-15-12-9-3-5
स्पष्टीकरण: P(16)-O(15)-L(12)-I(9)-C(3)-E(5)
Exam Trap: गणनेत चूक होऊ शकते.
Short Trick: A=1 पासून मोजा
प्रश्न 75: उलट दिशा : विरुद्ध = समान दिशा : ?
A) सारखे
B) एकच
C) सम
D) समांतर
उत्तर: D) समांतर
स्पष्टीकरण: उलट दिशा म्हणजे विरुद्ध. समान दिशा म्हणजे समांतर (parallel).
Exam Trap: ‘सारखे’ किंवा ‘एकच’ साधे उत्तर निवडतील.
Short Trick: भौमितिक संबंध
विभाग 4: सामान्य ज्ञान (25 प्रश्न)
प्रश्न 76: महाराष्ट्राचे सध्याचे मुख्यमंत्री (फेब्रुवारी 2026) कोण आहेत?
A) एकनाथ शिंदे
B) देवेंद्र फडणवीस
C) उद्धव ठाकरे
D) अजित पवार
उत्तर: B) देवेंद्र फडणवीस
स्पष्टीकरण: देवेंद्र फडणवीस यांनी 5 डिसेंबर 2024 रोजी तिसऱ्यांदा महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार हे उपमुख्यमंत्री आहेत.
Exam Trap: एकनाथ शिंदे (पूर्वीचे CM) चे नाव निवडू शकतात.
Short Trick: डिसेंबर 2024 पासून – फडणवीस CM
प्रश्न 77: भारताच्या सध्याच्या राष्ट्रपती (2026) कोण आहेत?
A) रामनाथ कोविंद
B) द्रौपदी मुर्मू
C) प्रणब मुखर्जी
D) एपीजे अब्दुल कलाम
उत्तर: B) द्रौपदी मुर्मू
स्पष्टीकरण: द्रौपदी मुर्मू यांनी 25 जुलै 2022 रोजी भारताच्या 15व्या राष्ट्रपती म्हणून पदभार स्वीकारला. त्या भारताच्या पहिल्या आदिवासी राष्ट्रपती आहेत.
Exam Trap: रामनाथ कोविंद (पूर्वीचे राष्ट्रपती) निवडू शकतात.
Short Trick: 2022 पासून – द्रौपदी मुर्मू
प्रश्न 78: 2024 च्या T20 विश्वचषक स्पर्धेचा विजेता कोण?
A) इंग्लंड
B) पाकिस्तान
C) भारत
D) ऑस्ट्रेलिया
उत्तर: C) भारत
स्पष्टीकरण: भारताने 29 जून 2024 रोजी बार्बाडोस येथे झालेल्या फायनलमध्ये दक्षिण आफ्रिकेला 7 धावांनी पराभूत करून T20 विश्वचषक जिंकला. हे भारताचे 2007 नंतरचे दुसरे T20 विश्वचषक विजेतेपद होते.
Exam Trap: इंग्लंड (2022 चा विजेता) निवडू शकतात.
Short Trick: 2024 T20 WC = India विजेता
प्रश्न 79: 2024 च्या ऑलिम्पिक स्पर्धा कोठे झाल्या?
A) टोकियो
B) पॅरिस
C) लॉस एंजेलिस
D) लंडन
उत्तर: B) पॅरिस
स्पष्टीकरण: 2024 च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक स्पर्धा पॅरिस, फ्रान्स येथे 26 जुलै ते 11 ऑगस्ट 2024 दरम्यान झाल्या. हे 1900 आणि 1924 नंतर पॅरिसमध्ये तिसऱ्यांदा झाले.
Exam Trap: टोकियो (2020/2021 ऑलिम्पिक) चा गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: 2024 = पॅरिस ऑलिम्पिक
प्रश्न 80: भारताचे सध्याचे प्रधानमंत्री कोण आहेत?
A) मनमोहन सिंग
B) नरेंद्र मोदी
C) अटल बिहारी वाजपेयी
D) राहुल गांधी
उत्तर: B) नरेंद्र मोदी
स्पष्टीकरण: नरेंद्र मोदी 2014 पासून भारताचे पंतप्रधान आहेत. 2024 च्या निवडणुकीनंतर त्यांनी तिसऱ्यांदा पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली.
Exam Trap: हे सोपे प्रश्न आहे, तरी पर्यायांमध्ये गोंधळ करू शकतात.
Short Trick: 2014 पासून – मोदी PM
प्रश्न 81: भारतीय लोकसभेची सध्याची सभापती (स्पीकर) कोण आहेत?
A) ओम बिर्ला
B) सुमित्रा महाजन
C) मीरा कुमार
D) सोमनाथ चटर्जी
उत्तर: A) ओम बिर्ला
स्पष्टीकरण: ओम बिर्ला यांनी 2019 मध्ये 17व्या लोकसभेचे अध्यक्ष (स्पीकर) म्हणून पदभार स्वीकारला आणि 2024 मध्ये 18व्या लोकसभेसाठी पुन्हा निवडले गेले.
Exam Trap: मागील स्पीकर्सची नावे निवडू शकतात.
Short Trick: 2019/2024 – ओम बिर्ला
प्रश्न 82: भारताची राजधानी नवी दिल्ली कोणत्या नदीच्या काठी वसली आहे?
A) गंगा
B) यमुना
C) सतलज
D) सरस्वती
उत्तर: B) यमुना
स्पष्टीकरण: नवी दिल्ली यमुना नदीच्या काठी वसली आहे. यमुना ही गंगेची उपनदी आहे.
Exam Trap: गंगा (मोठी नदी) चा गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: दिल्ली = यमुना काठी
प्रश्न 83: संयुक्त राष्ट्रसंघाचे मुख्यालय कोठे आहे?
A) जिनिव्हा
B) पॅरिस
C) न्यूयॉर्क
D) लंडन
उत्तर: C) न्यूयॉर्क
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रसंघाचे मुख्य मुख्यालय न्यूयॉर्क, अमेरिका येथे आहे. जिनिव्हामध्ये दुय्यम कार्यालय आहे.
Exam Trap: जिनिव्हा (महत्त्वाचे UN कार्यालय) निवडू शकतात.
Short Trick: UN मुख्यालय = न्यूयॉर्क
प्रश्न 84: भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता?
A) सिंह
B) वाघ
C) हत्ती
D) बिबट्या
उत्तर: B) वाघ
स्पष्टीकरण: बंगाल वाघ (Royal Bengal Tiger) हा भारताचा राष्ट्रीय प्राणी आहे. सिंह हा राष्ट्रीय चिन्हावर आहे पण राष्ट्रीय प्राणी नाही.
Exam Trap: सिंह (अशोक स्तंभावर) चा गोंधळ होतो.
Short Trick: राष्ट्रीय प्राणी = वाघ
प्रश्न 85: भारताचा सर्वोच्च न्यायालयाचा सध्याचा मुख्य न्यायाधीश (CJI) कोण आहेत? (फेब्रुवारी 2026)
A) डी.वाय. चंद्रचूड
B) संजीव खन्ना
C) एन.व्ही. रमना
D) यू.यू. ललित
उत्तर: B) संजीव खन्ना
स्पष्टीकरण: न्यायमूर्ती संजीव खन्ना यांनी 11 नोव्हेंबर 2024 रोजी भारताचे 51वे मुख्य न्यायाधीश म्हणून पदभार स्वीकारला.
Exam Trap: डी.वाय. चंद्रचूड (पूर्वीचे CJI) निवडू शकतात.
Short Trick: नोव्हेंबर 2024 – संजीव खन्ना CJI
प्रश्न 86: महाराष्ट्राची राजधानी कोणती?
A) पुणे
B) मुंबई
C) नागपूर
D) औरंगाबाद
उत्तर: B) मुंबई
स्पष्टीकरण: मुंबई ही महाराष्ट्राची राजधानी आहे. नागपूर ही हिवाळी राजधानी म्हणून ओळखली जाते (काही महिने विधिमंडळ सत्र येथे होते).
Exam Trap: नागपूर (हिवाळी राजधानी) चा गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: महाराष्ट्र राजधानी = मुंबई
प्रश्न 87: छत्रपती शिवाजी महाराजांचे राज्याभिषेक कोठे झाले?
A) रायगड
B) पुरंदर
C) शिवनेरी
D) प्रतापगड
उत्तर: A) रायगड
स्पष्टीकरण: छत्रपती शिवाजी महाराजांचे राज्याभिषेक 6 जून 1674 रोजी रायगड किल्ल्यावर झाले. रायगड हे मराठा साम्राज्याचे राजधानी किल्ले होते.
Exam Trap: शिवनेरी (जन्मस्थान) चा गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: राज्याभिषेक = रायगड (1674)
प्रश्न 88: भारतातील सर्वोच्च वीरता पुरस्कार कोणता?
A) पद्म विभूषण
B) परमवीर चक्र
C) अशोक चक्र
D) महावीर चक्र
उत्तर: B) परमवीर चक्र
स्पष्टीकरण: परमवीर चक्र हा भारतातील सर्वोच्च सैन्य वीरता पुरस्कार आहे. हा युद्धात अत्यंत शौर्य दाखवणाऱ्यांना दिला जातो.
Exam Trap: अशोक चक्र (सर्वोच्च शांतिकालीन वीरता पुरस्कार) चा गोंधळ होतो.
Short Trick: युद्धात सर्वोच्च = परमवीर चक्र
प्रश्न 89: भारतीय राज्यघटना कधी लागू झाली?
A) 15 ऑगस्ट 1947
B) 26 नोव्हेंबर 1949
C) 26 जानेवारी 1950
D) 2 ऑक्टोबर 1947
उत्तर: C) 26 जानेवारी 1950
स्पष्टीकरण: भारतीय राज्यघटना 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी संमत झाली आणि 26 जानेवारी 1950 रोजी लागू झाली. म्हणून 26 जानेवारी हा प्रजासत्ताक दिन साजरा केला जातो.
Exam Trap: 26 नोव्हेंबर (संमती दिन) चा गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: 26 जानेवारी 1950 = राज्यघटना लागू
प्रश्न 90: RBI (रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया) चे सध्याचे गव्हर्नर कोण आहेत?
A) शक्तिकांत दास
B) उर्जित पटेल
C) रघुराम राजन
D) संजीव मल्होत्रा
उत्तर: A) शक्तिकांत दास
स्पष्टीकरण: शक्तिकांत दास यांनी डिसेंबर 2018 पासून RBI चे गव्हर्नर म्हणून कार्यभार सांभाळला आहे आणि त्यांचा कार्यकाळ वाढवण्यात आला आहे.
Exam Trap: रघुराम राजन (प्रसिद्ध पूर्व गव्हर्नर) निवडू शकतात.
Short Trick: 2018 पासून – शक्तिकांत दास
प्रश्न 91: भारतात सर्वप्रथम मेट्रो रेल्वे कोणत्या शहरात सुरू झाली?
A) मुंबई
B) दिल्ली
C) कोलकाता
D) बेंगलुरु
उत्तर: C) कोलकाता
स्पष्टीकरण: भारतातील पहिली मेट्रो रेल्वे कोलकाता येथे 1984 मध्ये सुरू झाली.
Exam Trap: दिल्ली (मोठी मेट्रो प्रणाली) चा गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: पहिली मेट्रो = कोलकाता (1984)
प्रश्न 92: महात्मा गांधींना ‘महात्मा’ ही पदवी कोणी दिली?
A) जवाहरलाल नेहरू
B) रवींद्रनाथ टागोर
C) सरदार पटेल
D) गोपाळ कृष्ण गोखले
उत्तर: B) रवींद्रनाथ टागोर
स्पष्टीकरण: रवींद्रनाथ टागोर यांनी मोहनदास करमचंद गांधींना ‘महात्मा’ (महान आत्मा) ही पदवी दिली.
Exam Trap: नेहरू किंवा गोखले (गांधींचे मार्गदर्शक) चा अंदाज लावू शकतात.
Short Trick: महात्मा पदवी = टागोर → गांधी
प्रश्न 93: ‘स्वच्छ भारत अभियान’ कधी सुरू झाले?
A) 15 ऑगस्ट 2014
B) 26 जानेवारी 2015
C) 2 ऑक्टोबर 2014
D) 14 नोव्हेंबर 2014
उत्तर: C) 2 ऑक्टोबर 2014
स्पष्टीकरण: स्वच्छ भारत मोहीम 2 ऑक्टोबर 2014 रोजी (महात्मा गांधी जयंती) सुरू झाली. हे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सुरू केले.
Exam Trap: 15 ऑगस्ट किंवा 26 जानेवारी (राष्ट्रीय दिन) चा अंदाज लावतात.
Short Trick: 2 ऑक्टोबर 2014 = स्वच्छ भारत
प्रश्न 94: भारतातील सर्वात लांब समुद्रकिनारा कोणत्या राज्यात आहे?
A) केरळ
B) गोवा
C) गुजरात
D) तामिळनाडू
उत्तर: C) गुजरात
स्पष्टीकरण: गुजरातला भारतातील सर्वात लांब किनारा रेषा आहे (सुमारे 1600 किमी). दुसऱ
Exam Trap: केरळ किंवा गोवा (प्रसिद्ध समुद्रकिनारे) चा अंदाज लावतात.
Short Trick: सर्वात लांब किनारा = गुजरात
प्रश्न 95: भारताचा सर्वोच्च शिखर कोणता?
A) कंचनजंगा
B) K2 (गॉडविन ऑस्टिन)
C) नंदा देवी
D) माउंट एव्हरेस्ट
उत्तर: A) कंचनजंगा
स्पष्टीकरण: कंचनजंगा (8,586 मी) हा भारतातील सर्वोच्च शिखर आहे. हे सिक्किम-नेपाळ सीमेवर आहे. K2 भारतात नाही (पाक-व्याप्त काश्मीर). एव्हरेस्ट नेपाळ-चीनमध्ये.
Exam Trap: एव्हरेस्ट (जगातील सर्वोच्च) चा गोंधळ होतो.
Short Trick: भारतात सर्वोच्च = कंचनजंगा
प्रश्न 96: भारताचा पहिला उपराष्ट्रपती कोण होते?
A) डॉ. राजेंद्र प्रसाद
B) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन
C) डॉ. झाकीर हुसैन
D) वी.व्ही. गिरी
उत्तर: B) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन
स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन हे भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती (1952-1962) होते. नंतर ते राष्ट्रपतीही झाले.
Exam Trap: डॉ. राजेंद्र प्रसाद (पहिले राष्ट्रपती) चा गोंधळ होतो.
Short Trick: पहिले VP = राधाकृष्णन
प्रश्न 97: ‘आयुष्मान भारत योजना’ कशासाठी आहे?
A) शिक्षण
B) आरोग्य विमा
C) घरे
D) रोजगार
उत्तर: B) आरोग्य विमा
स्पष्टीकरण: आयुष्मान भारत (प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना) ही गरीब कुटुंबांना प्रतिवर्षी ₹5 लाख पर्यंत मोफत उपचाराची सुविधा देणारी आरोग्य विमा योजना आहे.
Exam Trap: अनेक सरकारी योजना असल्याने गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: आयुष्मान = आरोग्य विमा
प्रश्न 98: भारतातील पहिली महिला पंतप्रधान कोण होत्या?
A) प्रतिभा पाटील
B) इंदिरा गांधी
C) सरोजिनी नायडू
D) सुषमा स्वराज
उत्तर: B) इंदिरा गांधी
स्पष्टीकरण: इंदिरा गांधी या भारताच्या पहिल्या आणि आतापर्यंतच्या एकमेव महिला पंतप्रधान होत्या (1966-1977 आणि 1980-1984).
Exam Trap: प्रतिभा पाटील (पहिल्या महिला राष्ट्रपती) चा गोंधळ होतो.
Short Trick: पहिली महिला PM = इंदिरा गांधी
प्रश्न 99: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कधी झाली?
A) 1857
B) 1885
C) 1905
D) 1920
उत्तर: B) 1885
स्पष्टीकरण: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना 28 डिसेंबर 1885 रोजी मुंबईत झाली. ए.ओ. ह्यूम हे संस्थापक होते.
Exam Trap: 1857 (पहिले स्वातंत्र्य लढे) चा गोंधळ होऊ शकतो.
Short Trick: काँग्रेस = 1885
प्रश्न 100: ‘जल जीवन मिशन’ चे उद्दिष्ट काय आहे?
A) स्वच्छ पाणी पुरवठा
B) शेतीसाठी पाणी
C) प्रत्येक घरी नळाचे पाणी
D) पाण्याचे संरक्षण
उत्तर: C) प्रत्येक घरी नळाचे पाणी
स्पष्टीकरण: जल जीवन मिशन (2019) चे उद्दिष्ट ग्रामीण भागातील प्रत्येक घरापर्यंत नळाद्वारे स्वच्छ पिण्याचे पाणी पोहोचवणे हे आहे.
Exam Trap: सर्व पाणी संबंधित पर्याय बरोबर वाटू शकतात.
Short Trick: जल जीवन = प्रत्येक घरी नळ पाणी
FAQ विभाग
प्रश्न 1: पोलीस भरतीत नकारात्मक गुणांकन आहे का?
उत्तर: नवीन पॅटर्नमध्ये (2024-25) बहुतेक पोलीस भरती परीक्षांमध्ये नकारात्मक गुणांकन नाही. तथापि, विशिष्ट जाहिरात काळजीपूर्वक वाचावी कारण काही विभागांनी negative marking सुरू केली आहे.
प्रश्न 2: शारीरिक चाचणीत कट-ऑफ कशी ठरते?
उत्तर: शारीरिक चाचणी qualifying स्वरूपाची असते – उत्तीर्ण/अनुत्तीर्ण. निश्चित मानके (उंची, छाती, धावणे वेळ) पूर्ण केली तर उत्तीर्ण. लेखी परीक्षेत गुणांवर आधारित अंतिम निवड.
प्रश्न 3: GK साठी कोणते विषय महत्त्वाचे आहेत?
उत्तर:
- महाराष्ट्र करंट अफेअर्स (शेवटचे 6 महिने)
- भारतीय राज्यघटना मूलभूत तत्त्वे
- महाराष्ट्राचा इतिहास (शिवकालीन, स्वातंत्र्य चळवळ)
- भारताची भूगोल, अर्थव्यवस्था
- क्रीडा, पुरस्कार (अलीकडील)
- विज्ञान-तंत्रज्ञान मूलभूत
प्रश्न 4: मॉक टेस्ट कसे solve करावे?
उत्तर:
- पहिल्या फेरीत (40 मिनिटे): माहीत प्रश्न सोडवा
- दुसऱ्या फेरीत (20 मिनिटे): थोडे कठीण पण solve होणारे
- तिसऱ्या फेरीत (20मिनिटे): कठीण प्रश्न + पुनर्तपासणी
- शेवटचे 10 मिनिटे: OMR तपासा, सर्व भरले का ते check करा
प्रश्न 5: सराव करताना कोणत्या चुका टाळाव्यात?
उत्तर:
- एकाच विषयावर जास्त वेळ घालवू नका
- मागील वर्षांचे प्रश्न पेपर फक्त पॅटर्न समजण्यासाठी, तेच प्रश्न येणार नाहीत
- फक्त सोपे प्रश्न सोडवू नका, कठीण प्रश्नांचा सरावही करा
- चुकीच्या उत्तरांचे विश्लेषण करा, चुका का झाल्या ते समजून घ्या
- तयारीत सातत्य ठेवा, शेवटच्या महिन्यात घाई करू नका
जर लेखी परीक्षा पास व्हायचे असेल तर संपर्क करा
श्री छत्रपती शिवाजी महाराज करिअर अकॅडमी
प्रा. रतन सरदार
मोबाईल: 9096171197