आई कर्ज योजना 2026
पर्यटन महिला उद्योजकांसाठी
हॉटेल · रेस्टॉरंट · होम-स्टे · ट्रॅव्हल एजन्सी · अॅडव्हेंचर टूरिझम व्यवसायासाठी ₹15 लाख बिनव्याजी कर्ज
योजना कधी सुरू झाली व काय आहे?
आई कर्ज योजना महाराष्ट्र शासनाच्या पर्यटन विकास विभागाने (Directorate of Tourism, Maharashtra) दिनांक 19 जून 2023 रोजी सुरू केली. ही योजना महाराष्ट्रातील पर्यटन क्षेत्रात व्यवसाय करणाऱ्या महिलांना अधिकृत बँकांमार्फत ₹15 लाखांपर्यंत कर्ज उपलब्ध करून देते. या कर्जावरील व्याजाचा (कमाल 12% मर्यादेपर्यंत किंवा ₹4.50 लाख किंवा 7 वर्षे यापैकी जे आधी) परतावा Directorate of Tourism देते. त्यामुळे महिलेला प्रत्यक्षात 0% व्याजाने कर्ज मिळते.
योजना सुरू झाल्यापासून (जून 2023 ते एप्रिल 2026) राज्यभरातील हजारो महिला उद्योजकांनी या योजनेचा लाभ घेतला आहे. अर्जासाठी aai-portal.maharashtratourism.gov.in हे अधिकृत पोर्टल कार्यरत आहे.
अधिकृत अर्ज पोर्टल: aai-portal.maharashtratourism.gov.in
योजनेचे फायदे व आर्थिक तपशील
कमाल कर्ज रक्कम
(अधिकृत बँकांमार्फत)
कमाल व्याज परतावा
(पर्यटन विभागाकडून)
| तपशील | माहिती (अधिकृत) |
|---|---|
| कर्ज रक्कम | ₹15 लाखांपर्यंत |
| व्याज परतावा (Interest Reimbursement) | कमाल 12% किंवा ₹4.50 लाख – यापैकी कमी |
| व्याज परतावा कालावधी | 7 वर्षे किंवा संपूर्ण कर्ज परतफेड – यापैकी आधी |
| योजनेचा लाभदायी कालावधी | 7 वर्षे (कर्ज मंजुरीपासून) |
| LOI (Letter of Intent) | पर्यटन विभागाकडून Eligibility Certificate मिळते, त्यावर बँकेत कर्ज |
| कर्ज देणारी बँक | कोणतीही अधिकृत राष्ट्रीयीकृत/अनुसूचित बँक |
| व्याज परतावा देणारा विभाग | Directorate of Tourism, Maharashtra |
- 0% प्रभावी व्याजदर: सरकार व्याज भरते, महिलेला फक्त मूळ रक्कम परत करायची.
- नवीन + विस्तार दोन्हीसाठी: नवीन पर्यटन प्रकल्प किंवा विद्यमान व्यवसायाचा विस्तार दोन्हींसाठी अर्ज करता येतो.
- Aadhaar Linked DBT: व्याज परतावा थेट लाभार्थ्याच्या आधार-लिंक्ड खात्यात जमा होतो.
- Credit Guarantee Scheme: Collateral नसल्यास बँक Credit Guarantee Scheme मध्ये समाविष्ट करू शकते.
- MTDC सुविधा सवलत: AAI योजनेच्या लाभार्थ्यांना MTDC निवासस्थानांमध्ये विशेष सवलत मिळते.
कोणत्या व्यवसायांसाठी पात्र? (अधिकृत यादी)
स्रोत: Maharashtra Tourism AAI Policy Guidelines PDF (November 2024)
पात्रता निकष (Updated 2026 – अधिकृत)
✅ पात्र असाल तर
- अर्जदार महिला असणे अनिवार्य (पुरुष अपात्र)
- महाराष्ट्राची रहिवासी असणे
- व्यवसायाची 50% व्यवस्थापकीय मालकी महिलेकडे
- व्यवसाय पर्यटन क्षेत्रातील असणे
- बँक खाते आधार-लिंक्ड असणे
- व्यवसायातील इतर कर्मचारीही महिला असणे
- NIDHI Portal (nidhi.tourism.gov.in) वर नोंदणी असल्यास प्राधान्य
❌ पात्र नसाल तर
- महाराष्ट्राबाहेरील रहिवासी
- व्यवसाय पर्यटन क्षेत्राशी संबंधित नसेल
- 50% पेक्षा कमी महिला मालकी
- आधार-लिंक्ड बँक खाते नसेल
- कर्ज परतफेड अनियमित असेल (Defaulter)
- पर्यटन विभागाच्या नियमांचे उल्लंघन
आवश्यक कागदपत्रे (अधिकृत PDF यादी)
स्रोत: Improved Guidelines for AAI Policy – Maharashtra Tourism (November 2024)
ओळख व पत्ता पुरावा
- आधार कार्ड / पासपोर्ट / Driving Licence / मतदान ओळखपत्र
- PAN Card प्रत
व्यवसाय नोंदणी
- Business Registration Certificate
- Electricity Bill / Telephone Bill (पत्ता पुरावा)
- Maharashtra Shops & Establishment Certificate
इतर महत्त्वाची कागदपत्रे
- Affidavit (₹100 स्टॅम्प पेपर, Notarized): “व्यवसाय महिला-मालकीचा आहे” हे घोषणापत्र
- Food & Drug Administration License (अन्न व्यवसायासाठी अनिवार्य)
- GST नंबर (लागू असल्यास)
- Cancelled Cheque
- Project Concept (500 शब्दांत व्यवसाय माहिती)
- अर्ज फी ₹50/- – gras.mahakosh.gov.in वर भरा, Challan प्रत जोडा
- NIDHI Tourism Portal नोंदणी प्रत (असल्यास)
- व्यवसाय/प्रकल्पाचा फोटो (अनिवार्य)
अर्ज प्रक्रिया – Online/Offline (Step-by-Step)
-
1AAI Portal वर नोंदणी करा (Online)
aai-portal.maharashtratourism.gov.in/aai-register/ वर जाऊन नाव, जन्मतारीख, आधार, मोबाईल, ईमेल भरून नोंदणी करा. OTP verify करा.
-
2Login करून अर्ज फॉर्म भरा
नोंदणीनंतर Login करा. AAI योजनेसाठीचा अर्ज फॉर्म भरा. व्यवसायाची माहिती, 500 शब्दांत Project Concept, व्यवसाय प्रकारची माहिती भरा.
-
3Offline अर्ज – Deputy Director (Tourism) कार्यालय
Online शक्य नसल्यास खालील प्रादेशिक कार्यालयांत (नवी मुंबई, पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती, नागपूर) Deputy Director (Tourism) यांना Prescribed Format मध्ये अर्ज करा.
-
4अर्ज फी भरा (₹50/-)
gras.mahakosh.gov.in वर ₹50/- Online शासकीय शुल्क भरा. Challan प्रत अर्जासोबत जोडा.
-
5LOI (Letter of Intent / Eligibility Certificate) मिळवा
पात्रता तपासणीनंतर पर्यटन विभाग LOI (Letter of Intent) देतो. हे Eligibility Certificate बँकेत कर्जासाठी सादर करावे लागते.
-
6बँकेत LOI सादर करून कर्ज घ्या
LOI च्या आधारे कोणत्याही अधिकृत राष्ट्रीयीकृत बँकेत जाऊन ₹15 लाखांपर्यंत कर्जासाठी अर्ज करा. कर्ज मंजूर झाल्यावर रक्कम खात्यात जमा होते.
-
7व्याज परतावा (Interest Reimbursement) मिळवा
नियमित कर्ज परतफेड सुरू ठेवा. पर्यटन विभाग व्याजाची रक्कम थेट तुमच्या आधार-लिंक्ड बँक खात्यात किंवा बँकेस देतो. 7 वर्षांपर्यंत किंवा कर्ज पूर्ण होईपर्यंत हा लाभ मिळतो.
Offline अर्जासाठी प्रादेशिक कार्यालये
Deputy Director (Tourism) यांना खालीलपैकी जवळच्या Regional Office मध्ये Prescribed Format अर्ज करा:
| प्रादेशिक कार्यालय | विभाग |
|---|---|
| नवी मुंबई | मुंबई, ठाणे, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग |
| पुणे | पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर |
| नाशिक | नाशिक, अहमदनगर, धुळे, नंदुरबार, जळगाव |
| छत्रपती संभाजीनगर | छ. संभाजीनगर, जालना, बीड, लातूर, उस्मानाबाद, नांदेड, परभणी, हिंगोली |
| अमरावती | अमरावती, अकोला, बुलढाणा, वाशिम, यवतमाळ |
| नागपूर | नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोली |
इतर योजनांशी तुलना (2026)
| योजना | कमाल कर्ज | व्याजदर | लाभार्थी |
|---|---|---|---|
| आई कर्ज योजना MH Tourism | ₹15 लाख | 0% (सरकार भरते ₹4.50L पर्यंत) | पर्यटन क्षेत्रातील महाराष्ट्र महिला |
| महिला समृद्धी योजना (NBCFDC) | ₹1.25 लाख | 4% | OBC/SBC/DNT महिला |
| PM Mudra (तरुण) | ₹10–15 लाख | ~10–12% | सर्व उद्योजक |
| Stand Up India | ₹10L–1 कोटी | MCLR+3% | SC/ST / महिला |
| PM SVANidhi 2.0 | ₹50,000 | 7% | पथ विक्रेते |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Updated 2026)
हेल्पलाइन व तक्रार नंबर
अधिकृत लिंक्स (सर्व Active – April 2026)
आजच Online नोंदणी करा!
19 जून 2023 पासून सुरू असलेल्या आई कर्ज योजनेचा लाभ घ्या. April 2026 पर्यंत पोर्टल Active आहे.
📝 Online अर्ज
