SSC CGL 2026 Complete Guide: Eligibility, Salary, Syllabus, Apply Process | Combined Graduate Level Exam
SSC CGL 2026 | संपूर्ण A to Z मार्गदर्शिका | श्री छत्रपती शिवाजी महाराज करियर अकॅडेमी 🏆 Staff Selection Commission | Combined Graduate Level (CGL) | संपूर्ण A to Z मार्गदर्शिका 2026 🏆 📚 Detailed…
🏆 Staff Selection Commission | Combined Graduate Level (CGL) | संपूर्ण A to Z मार्गदर्शिका 2026 🏆
📚 Detailed Guide | Marathi Medium | Latest 2026 Data
SSC CGL 2026
Combined Graduate Level Examination
भारतातील सर्वात लोकप्रिय केंद्र सरकारी परीक्षा — Group B & C पदांसाठी. पात्रता, अभ्यासक्रम, परीक्षा पद्धती, पगार, पदे — सर्व A to Z माहिती एकाच ठिकाणी!
20+ लाखअर्जदार दरवर्षी
14,582+पदे (2025 सायकल)
₹40K–70KIn-Hand Salary/माह
37+वेगवेगळ्या पदांची संधी
Group B& Group C Posts
📌 भाग १
SSC CGL म्हणजे काय? — परिचय
🔍 SSC CGL — Quick Overview
पूर्ण नावCombined Graduate Level Examination
संस्थाStaff Selection Commission (SSC), India
परीक्षा पातळीराष्ट्रीय स्तर (National Level)
परीक्षा वर्गGroup B & Group C (Non-Technical)
Notificationमार्च – एप्रिल 2026 (अपेक्षित)
Tier-I परीक्षामे – जून 2026 (अपेक्षित)
Tier-II परीक्षाTier-I नंतर 2-3 महिन्यांनी
अर्ज मोडOnline (ssc.gov.in)
अर्ज फी₹100 (General/OBC) | SC/ST/महिला — मोफत
Interviewनाही — फक्त Written + Skill Test
⭐ SSC CGL का महत्त्वाचे आहे? — दरवर्षी 20+ लाख उमेदवार या परीक्षेस बसतात. Income Tax Inspector, CBI Sub-Inspector, Auditor, Assistant Section Officer — यांसारखी प्रतिष्ठित पदे या परीक्षेद्वारे मिळतात. 7व्या वेतन आयोगानुसार ₹40,000 ते ₹70,000+ In-Hand Salary मिळते.
🎓 भाग २
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
📚
शैक्षणिक पात्रता
कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून पदवी (Graduation) कोणत्याही विषयात उत्तीर्ण असावी.
JSO साठी — पदवी + 12वीत गणित 60%
AAO साठी — पदवी + CA/ICWA/CS किंवा Commerce/Stats
Final Year विद्यार्थी Apply करू शकतात (पण Document Verification वेळी Degree असणे आवश्यक)
🎂
वयोमर्यादा
| पद | वयोमर्यादा |
|---|---|
| ASO, AAO | 18–30 वर्षे |
| Income Tax Inspector, CBI SI | 18–30 वर्षे |
| Sub-Inspector NIA, NCB, CBI | 18–30 वर्षे |
| Junior Statistical Officer | 18–32 वर्षे |
| Auditor, Tax Assistant, UDC इतर | 18–27 वर्षे |
🇮🇳
राष्ट्रीयत्व
- ✅ भारतीय नागरिक
- ✅ नेपाळ / भूतान प्रजा
- ✅ 1962 पूर्वी भारतात स्थायिक तिबेटी निर्वासित
- ✅ पाकिस्तान, बर्मा, श्रीलंका, केन्या, युगांडा, झांबिया, इथिओपिया, व्हिएतनामहून भारतात कायमचे स्थायिक झालेले भारतीय वंशाचे लोक
- ⚠️ Indian नसलेल्यांना Eligibility Certificate आवश्यक
📊 वयोमर्यादेत सूट (Age Relaxation)
| श्रेणी | वयात सूट | अट |
|---|---|---|
| OBC (Non-Creamy Layer) | + 3 वर्षे | OBC Certificate असणे आवश्यक |
| SC / ST | + 5 वर्षे | Caste Certificate आवश्यक |
| PwD (General) | + 10 वर्षे | Disability Certificate आवश्यक |
| PwD (OBC) | + 13 वर्षे | OBC + Disability Certificate |
| PwD (SC/ST) | + 15 वर्षे | SC/ST + Disability Certificate |
| माजी सैनिक (Ex-Servicemen) | 3 वर्षे + सैन्यातील सेवा काळ | Discharge Certificate आवश्यक |
| Central Govt. Employees | + 5 वर्षे (काही पदांसाठी) | नियमित सरकारी सेवा 3+ वर्षे |
🏃 काही पदांसाठी शारीरिक मानके (Physical Standards)
📌 महत्त्वाचे: SSC CGL मधील सर्व पदांसाठी Physical Test नाही. फक्त Inspector (Income Tax, Central Excise, CBIC), Sub-Inspector (CBI, NIA, NCB), Divisional Accountant (काही) या पदांसाठी Physical Standards लागू आहेत.
👨 पुरुष उमेदवार
- 📏 उंची: किमान 157.5 cm (काही पदांसाठी 170 cm)
- 🫁 छाती: 81 cm (5 cm expansion सह)
- 🏃 Walking Test: 1600 m — 15 मिनिटांत
- 🚴 Cycling: 8 km — 30 मिनिटांत
👩 महिला उमेदवार
- 📏 उंची: किमान 152 cm
- ⚖️ वजन: किमान 48 kg
- 🏃 Walking Test: 1 km — 20 मिनिटांत
- 🚴 Cycling: 3 km — 25 मिनिटांत
⚙️ भाग ३
निवड प्रक्रिया (Selection Process)
SSC CGL निवड प्रक्रिया 2022 नंतर सोपी करण्यात आली. आता फक्त 2 Tiers आहेत (पूर्वी 4 होते).
1
Tier-I (CBT)
Qualifying
100 Qs × 2 = 200 गुण
60 मिनिटे
100 Qs × 2 = 200 गुण
60 मिनिटे
2
Tier-II (CBT)
Scoring (Merit ठरते)
Paper-I अनिवार्य
2 Sessions
Paper-I अनिवार्य
2 Sessions
3
DEST / CPT
Skill Test
(काही पदांसाठी)
Qualifying
(काही पदांसाठी)
Qualifying
4
Document Verification
Final Stage
Documents Check
Post Allotment
Documents Check
Post Allotment
🔑 सर्वात महत्त्वाची गोष्ट: Tier-I फक्त Qualifying आहे — यातील गुण Final Merit मध्ये धरले जात नाहीत! Final Merit फक्त Tier-II च्या गुणांवर ठरते. त्यामुळे Tier-I पास झाल्यानंतर Tier-II ला सर्व शक्ती केंद्रित करा.
📋 Tier-I Exam Pattern (Qualifying)
SSC CGL Tier-I — Computer Based Test (CBT)
एकूण: 100 प्रश्न × 2 गुण = 200 गुण | वेळ: 60 मिनिटे | Negative: -0.50 प्रति चुकीचे उत्तर
| विभाग | प्रश्न | गुण | वेळ | कठीणता पातळी |
|---|---|---|---|---|
| General Intelligence & Reasoning | 25 | 50 | 60 मिनिटे (कोणत्याही Section ला Fixed वेळ नाही) | Moderate |
| General Awareness | 25 | 50 | Easy-Moderate | |
| Quantitative Aptitude | 25 | 50 | Moderate-Hard | |
| English Language & Comprehension | 25 | 50 | Moderate | |
| एकूण | 100 | 200 | 60 Min |
📋 Tier-II Exam Pattern (Final Merit)
SSC CGL Tier-II — सर्वात महत्त्वाचा टप्पा
Paper-I सर्वांसाठी अनिवार्य | Paper-II (JSO साठी) | Paper-III (AAO साठी) | Negative: -1 mark per wrong answer (Paper-I)
| Paper | Section/Module | प्रश्न | गुण | वेळ |
|---|---|---|---|---|
| Paper-I (सर्वांसाठी अनिवार्य) | Session-I | |||
| Section-I: Mathematical Abilities | 30 | 90 | 1 तास (Session-I) | |
| Section-II: Reasoning & General Intelligence | 30 | 90 | ||
| Section-III Module-I: English Language & Comprehension | 45 | 135 | ||
| Session-II | ||||
| Section-III Module-II: General Awareness + Computer Knowledge + DEST | 25+20=45 | 75+60=135 | 15 मिनिटे (DEST) | |
| Paper-I एकूण | 195 | 585+60=645 | ||
| Paper-II (फक्त JSO साठी) | Statistics (समान महत्त्वाचे) | 100 | 200 | 2 तास |
| Paper-III (फक्त AAO साठी) | Finance, Economics & Accounting | 100 | 200 | 2 तास |
⌨️ DEST (Data Entry Speed Test) — काय आहे?
DEST फक्त DEO (Data Entry Operator) आणि DEO Grade A पदांसाठी आहे. यात उमेदवाराला 15 मिनिटांत 2000 Key Depressions (म्हणजे 8,000 key depressions per hour) करणे आवश्यक आहे. हे Qualifying आहे — यातील गुण Merit मध्ये नाहीत. Tax Assistants साठी Typing Test असते (2000 words in 15 minutes on computer).
📖 भाग ४
संपूर्ण Syllabus — Tier-I & Tier-II
प्रत्येक विषयाचे Topic-wise विस्तृत अभ्यासक्रम, महत्त्व आणि अपेक्षित प्रश्नसंख्या
📋 Tier-I — चारही विषयांचा Syllabus (25 प्रश्न प्रत्येकी)
Tier-I मध्ये Graduation Level चे प्रश्न येतात (QA: Matriculation Level). कोणत्याही Sectionला Fixed Time नाही — त्यामुळे Time Management महत्त्वाचे!
🧠 General Intelligence & Reasoning
25 प्रश्न | 50 गुण
- Analogy (Verbal & Non-Verbal) High
- Series (Number/Letter/Mixed) High
- Classification (Odd One Out) High
- Coding-Decoding High
- Blood Relations (नातेसंबंध) Med
- Directions & Distances Med
- Matrix Med
- Venn Diagram Med
- Syllogism (न्यायवाक्य) Med
- Statement & Conclusion Low
- Paper Folding/Cutting High
- Mirror & Water Image High
- Embedded Figures Med
- Dice & Cube Med
- Missing Number High
- Word Arrangement (Dictionary Order) Med
🌍 General Awareness
25 प्रश्न | 50 गुण
- Modern Indian History High
- Ancient & Medieval History Med
- Indian Geography (Rivers, Mountains, States) High
- World Geography Med
- Indian Polity & Constitution High
- Indian Economy (Budget, GDP, Tax) High
- Physics (Newton Laws, Sound, Light, Optics) High
- Chemistry (Acids, Bases, Salts, Elements) High
- Biology (Human Body, Diseases, Plants) High
- Environment & Ecology Med
- Current Affairs (12-14 months) High
- Awards & Honours Med
- Important Days & Events Med
- Books & Authors Low
- Sports & Games Low
- Science & Technology High
🔢 Quantitative Aptitude
25 प्रश्न | 50 गुण (Matriculation Level)
- Number System (HCF, LCM) High
- Percentage (टक्केवारी) High
- Ratio & Proportion High
- Average (सरासरी) High
- Simple & Compound Interest High
- Profit, Loss & Discount High
- Time, Work & Wages High
- Speed, Distance & Time High
- Algebra (बीजगणित) High
- Geometry (Lines, Triangles, Circles) High
- Trigonometry (Sin, Cos, Tan) High
- Mensuration (Area, Volume) High
- Data Interpretation (Charts, Graphs) High
- Pipes & Cisterns Med
- Boat & Stream Med
- Partnership, Mixture & Alligation Med
📝 English Language & Comprehension
25 प्रश्न | 50 गुण
- Reading Comprehension (RC) High
- Cloze Test High
- Error Detection (Spotting Errors) High
- Sentence Improvement High
- Fill in the Blanks Med
- Synonyms & Antonyms High
- Idioms & Phrases High
- One Word Substitution High
- Para Jumbles (Sentence Arrangement) High
- Active / Passive Voice Med
- Direct / Indirect Speech Med
- Spelling Correction Med
- Vocabulary (Word Usage) High
- Narration Low
📋 Tier-II — Paper-I (सर्वांसाठी अनिवार्य) — 3 Sections
Tier-II मध्ये Tier-I पेक्षा जास्त Depth आणि Difficulty असते. English चे Weightage सर्वाधिक (135 गुण). Negative Marking: -1 प्रति चुकीचे उत्तर (Tier-I पेक्षा दुप्पट!)
🔢 Section-I: Mathematical Abilities
30 प्रश्न | 90 गुण
- Number System & its operations High
- Percentage, Ratio, Proportion High
- Square root, Cube root Med
- Averages, Simple & Compound Interest High
- Profit/Loss, Discount, Time & Work High
- Time & Distance, Boat & Streams High
- Basic Algebraic Identities High
- Graphs of Linear Equations Med
- Triangle — Properties, Congruence, Similarity High
- Circle, Quadrilateral, Polygon High
- Mensuration — Cylinder, Cone, Sphere High
- Trigonometry — Heights & Distances High
- Statistics — Mean, Median, Mode High
- Data Interpretation (Pie, Bar, Line Chart) High
- Probability Med
🧠 Section-II: Reasoning & General Intelligence
30 प्रश्न | 90 गुण
- Verbal & Non-Verbal Reasoning High
- Semantic Analogy & Classification High
- Symbolic/Number Analogy High
- Figural Analogy & Classification High
- Semantic Series, Number/Figural Series High
- Coding-Decoding (Advanced) High
- Problem Solving, Emotional Intelligence Med
- Word Building Med
- Numerical Operations, Symbolic Operations Med
- Trends, Space Orientation High
- Venn Diagrams (Complex) Med
- Drawing inferences Med
- Punched hole/pattern — folding & unfolding High
- Figural Pattern — Completion & Classification High
- Embedded Figures, Critical Thinking High
📝 Section-III Module-I: English Language
45 प्रश्न | 135 गुण — सर्वाधिक!
- Reading Comprehension (2-3 passages) High
- Vocabulary (Synonyms, Antonyms) High
- Fill in the Blanks (Grammar) High
- Spellings — Error Detection High
- Phrases and Idioms High
- One Word Substitution High
- Sentence Correction High
- Error Spotting High
- Cloze Passage High
- Para Jumbles High
- Comprehension Passages High
- Narration (Direct/Indirect) Med
- Voice (Active/Passive) Med
- Contextual Vocabulary Usage (2026 नवीन) High
🌍 Section-III Module-II: General Awareness + Computer
GA: 25 Qs/75 गुण + Computer: 20 Qs/60 गुण
- Current Events (12-14 months) High
- India & its Neighbouring Countries High
- History, Culture, Geography, Economy High
- Indian Polity & Constitution High
- Science & Scientific Research High
- Government Schemes & Policies High
- Computer Knowledge:
- Computer Basics, History, Hardware High
- MS Office (Word, Excel, PowerPoint) High
- Internet, Email, Networking Basics High
- Cyber Security Basics Med
- Database Management Basics Med
- Operating System (Windows) Basics Med
- Binary/Decimal/Hexadecimal Numbers Med
📊 Paper-II: Statistics (फक्त JSO साठी)
100 प्रश्न | 200 गुण | 2 तास
- Collection & Representation of Data High
- Measures of Central Tendency High
- Measures of Dispersion (Variance, SD) High
- Moments, Skewness & Kurtosis Med
- Correlation & Regression High
- Probability Theory High
- Random Variable & Probability Distributions High
- Normal Distribution High
- Sampling Theory Med
- Statistical Inference High
- Analysis of Variance (ANOVA) Med
- Time Series Analysis Med
- Index Numbers Med
💰 Paper-III: Finance & Economics (फक्त AAO साठी)
100 प्रश्न | 200 गुण | 2 तास
- Fundamental Principles & Basic Concept of Accounting High
- Financial Accounting High
- Auditing & Auditor High
- Comptroller & Auditor General of India High
- Finance Commission Med
- Indian Economy (Basic Concepts) High
- Macro-Economics High
- Money & Banking High
- National Income Accounting Med
- Budget (Union Budget) High
- Theory of Demand & Supply Med
- Market Structure Med
- Tax Structure in India Med
💼 भाग ५
पदे, पगार व करियर संधी
SSC CGL मधून 37+ पदे मिळवता येतात. प्रत्येक पदाचा पगार, विभाग आणि करियर ग्रोथ येथे पाहा.
💰 SSC CGL Post-wise Pay Level & Salary (7वा वेतन आयोग 2026)
In-Hand Salary = Basic Pay + DA (58%) + HRA (8/16/24%) + TA — City नुसार बदलते. DA जुलै 2025 पासून 58% आहे.
| पद | Group | Pay Level | Basic Pay | In-Hand Salary (approx.) | विभाग |
|---|---|---|---|---|---|
| Assistant Audit Officer (AAO) | Group B Gazetted | Level-8 | ₹47,600 | ₹65,000–75,000+ | CAG, CGDA, CGA |
| Assistant Accounts Officer (AAO) | Group B Gazetted | Level-8 | ₹47,600 | ₹65,000–75,000+ | CAG, Controller General |
| Assistant Section Officer (ASO) | Group B Non-Gaz. | Level-7 | ₹44,900 | ₹60,000–70,000 | CSS, IB, Railways, MEA, AFHQ |
| Income Tax Inspector | Group C | Level-7 | ₹44,900 | ₹58,000–68,000 | CBDT (Income Tax Dept.) |
| Inspector (Central Excise/CBIC) | Group C | Level-7 | ₹44,900 | ₹58,000–68,000 | CBIC |
| Inspector (Examiner/Preventive Officer) | Group C | Level-7 | ₹44,900 | ₹57,000–67,000 | CBIC (Customs) |
| Assistant Enforcement Officer (AEO) | Group C | Level-7 | ₹44,900 | ₹57,000–67,000 | Directorate of Enforcement |
| Sub-Inspector (CBI) | Group C | Level-7 | ₹44,900 | ₹60,000–70,000 | Central Bureau of Investigation |
| Sub-Inspector (NIA) | Group C | Level-7 | ₹44,900 | ₹58,000–68,000 | National Investigation Agency |
| Section Officer (DGFT) | Group B | Level-7 | ₹44,900 | ₹58,000–68,000 | Directorate General of Foreign Trade |
| Junior Statistical Officer (JSO) | Group B | Level-6 | ₹35,400 | ₹48,000–58,000 | Ministry of Statistics (MOSPI) |
| Statistical Investigator Grade-II | Group B | Level-6 | ₹35,400 | ₹47,000–56,000 | RGI (Ministry of Home Affairs) |
| Auditor | Group C | Level-5 | ₹29,200 | ₹40,000–50,000 | CAG, CGDA, CGA offices |
| Accountant/Junior Accountant | Group C | Level-5 | ₹29,200 | ₹40,000–48,000 | CAG, CGA Offices |
| Senior Secretariat Assistant (SSA/UDC) | Group C | Level-4 | ₹25,500 | ₹35,000–45,000 | Central Secretariat & Ministries |
| Tax Assistant | Group C | Level-4 | ₹25,500 | ₹35,000–44,000 | CBDT / CBIC |
| Sub-Inspector (Narcotics) | Group C | Level-7 | ₹44,900 | ₹58,000–68,000 | NCB (Narcotics Control Bureau) |
| Divisional Accountant | Group C | Level-5 | ₹29,200 | ₹40,000–50,000 | CAG |
| DEO (Data Entry Operator) | Group C | Level-4 | ₹25,500 | ₹34,000–42,000 | CGPDTM, MEA, MHA |
💰 भत्ते व सुविधा (Allowances & Perks)
💸
DA (Dearness Allowance)
58% of Basic Pay (जुलै 2025 पासून). दर 6 महिन्यांनी बदलतो.
🏠
HRA (House Rent)
X शहरे (दिल्ली, मुंबई): 24%
Y शहरे: 16%
Z शहरे: 8% of Basic
🚌
TA (Transport)
Level नुसार ₹1,350–3,600/माह
🏥
CGHS Medical
स्वतः + कुटुंबासाठी Central Govt. Hospital सुविधा
📈
NPS Pension
10% Basic Pay कापला जातो, सरकार 14% देते
🌴
Leave Benefits
Earned Leave, Casual Leave, Medical Leave, Maternity Leave
📈 Career Growth — Promotion Path
Income Tax Inspector करियर प्रवास
- 1️⃣ Income Tax Inspector (Level-7) — Entry
- 2️⃣ Income Tax Officer (ITO) (3-5 वर्षांनी)
- 3️⃣ Assistant Commissioner of IT
- 4️⃣ Deputy Commissioner of IT
- 5️⃣ Joint Commissioner of IT
- 6️⃣ Commissioner of IT (Top Level)
ASO (CSS) करियर प्रवास
- 1️⃣ Assistant Section Officer (Level-7) — Entry
- 2️⃣ Section Officer (3-5 वर्षांनी)
- 3️⃣ Under Secretary
- 4️⃣ Deputy Secretary
- 5️⃣ Director / Joint Secretary
- 6️⃣ Additional Secretary / Secretary (Top Level)
🎯 भाग ६
Exam Strategy — यशाचा मार्ग
SSC CGL Topper यांनी दिलेल्या Tips + अनुभवी शिक्षकांचे मार्गदर्शन एकत्रित केले आहे.
📊 Tier-II विषयनिहाय Weightage (गुण + महत्त्व)
⭐ English ला सर्वाधिक वेळ द्या — यातील गुणांचे Weightage सर्वाधिक आहे!
📅 8-Month Master Study Plan
महिना 1-2 | पाया (Foundation Phase)
मूलभूत संकल्पना — NCERT + Basic Books
गणित: NCERT 6-10 वाचा. Number System, Percentage, Ratio, Average, SI/CI पूर्ण करा. दररोज किमान 40 sums सोडवा. Shortcut tricks शिकू नका — आधी concept समजवून घ्या.
Reasoning: Analogy, Series, Coding-Decoding, Blood Relation — प्रत्येक topic साठी 50+ questions. M.K. Pandey पुस्तक वाचा.
English: Grammar rules (Tenses, Articles, Prepositions, Subject-Verb Agreement). दररोज 20 नवे शब्द शिका. Norman Lewis “Word Power Made Easy” सुरू करा.
GK: NCERT History (8वी), Geography (10वी), Polity (11वी Laxmikant) सुरू करा. Notes बनवा.
महिना 3-4 | सखोल अभ्यास (Deep Study Phase)
Chapter-wise Advanced Preparation
गणित (Tier-II साठी): Geometry (Circle, Triangle), Trigonometry (Heights & Distances), Mensuration (3D shapes), Algebra Identity हे topics SSC CGL Tier-II साठी खूप महत्त्वाचे. Rakesh Yadav 7300+ book वापरा.
Reasoning (Tier-II): Non-Verbal Reasoning वर जास्त focus करा — Paper Folding, Figural Classification, Embedded Figures. Adda247 Videos पाहा.
English (सर्वाधिक महत्त्वाचे!): The Hindu किंवा Indian Express Editorial रोज वाचा. SP Bakshi पुस्तक — Cloze Test, Para Jumbles, RC Passages.
Computer Knowledge (Tier-II नवीन): MS Office (Word, Excel, PowerPoint) प्रत्यक्ष वापरायला शिका. Internet, Networking Basics, Cyber Security — Lucent Computer पुस्तक वाचा.
Current Affairs: Adda247 / Testbook Monthly Magazine. दररोज 30 मिनिटे Current Affairs वाचा. Notes बनवा.
महिना 5 | Previous Year Papers (PYQ Phase)
2015-2024 चे सर्व प्रश्नपत्रिका सोडवा
Kiran’s SSC CGL Previous Year Chapterwise Solved Papers हे पुस्तक घ्या. यात 10+ वर्षांचे प्रश्न विभागनिहाय दिलेले आहेत. Topic-wise patterns समजतात.
Time Management Practice: Tier-I: 60 मिनिटे / 100 प्रश्न → 36 seconds प्रती प्रश्न. Tier-II: प्रत्येक Section चा वेळ आधी ठरवा.
Which Topics Repeat Most? SSC CGL मध्ये दरवर्षी येणारे topics: Geometry (5-7 questions), Trigonometry (3-5 questions), Percentage/Ratio (4-6 questions), Reading Comprehension (5+ questions).
Tier-I Attempt Order (Recommended): ① Reasoning (10-12 min) → ② GK (8-10 min) → ③ English (13-15 min) → ④ Maths (20-22 min). Weak topics शेवटी करा.
महिना 6-7 | Mock Test & Weak Area Revision
Full Mock Tests + Error Analysis
Tier-I Mock Tests: दर आठवड्याला 3 Full Mock Tests (Adda247 / Testbook वर). Score + Analysis दोन्ही महत्त्वाचे!
Tier-II Mock Tests: Tier-II साठी Full Length Mock Tests — English वर जास्त वेळ द्या.
Short Notes: सर्व Formulas, Grammar Rules, Important GK Facts यांचे 10-15 pages Short Notes तयार करा. Last Month Revision साठी वापरा.
Negative Marking Strategy: Tier-II मध्ये -1 गुण प्रती चुकीचे उत्तर. 60% confidence नसेल तर Skip करा. Accuracy > Attempts!
महिना 8 | Final Sprint
Revision + Exam Ready
फक्त Short Notes Revision करा. नवे Topics शिकणे बंद करा. Weak Areas वर 60% वेळ, Strong Areas वर 40% वेळ.
Mental Preparation: रात्री 7-8 तास झोप. जेवण वेळेवर. सकाळी 20-30 मिनिटे Meditation. Exam च्या आदल्या दिवशी खूप कठीण पेपर सोडवू नका.
Exam Day: Admit Card + Valid ID (Aadhar/PAN) घ्या. 30 मिनिटे आधी पोहोचा. पाणी आणि हलका नाश्ता घ्या. Calm & Confident राहा!
⏰ आदर्श दैनिक वेळापत्रक
📅 SSC CGL Aspirant — Daily 9-10 Hour Study Plan
| वेळ | Activity | विषय | कालावधी |
|---|---|---|---|
| 5:00–6:00 AM | 🌄 व्यायाम | Running / Yoga (CPO पोस्टसाठी शारीरिक तयारी) | 1 तास |
| 6:00–8:00 AM | 🔢 गणित | Tier-II: Geometry/Trigonometry/Mensuration focus | 2 तास |
| 8:00–9:00 AM | ☕ नाश्ता + Current Affairs | Daily Newspaper / CA Notes | 1 तास |
| 9:00–11:00 AM | 📝 English | Grammar + Vocabulary + RC + Para Jumbles | 2 तास |
| 11:00 AM–1:00 PM | 🧠 Reasoning | Verbal + Non-Verbal (Tier-II Level) | 2 तास |
| 1:00–2:00 PM | 🍱 जेवण + विश्रांती | — | 1 तास |
| 2:00–4:00 PM | 🌍 GK + Computer | Static GK + Current Affairs + Computer Basics | 2 तास |
| 4:00–5:00 PM | 📄 Revision | सकाळचे नोट्स पुन्हा बघा | 1 तास |
| 5:00–7:30 PM | ✅ Mock Test | Full Mock Test + Analysis (Adda247/Testbook) | 2.5 तास |
| 7:30–8:30 PM | 🍽️ जेवण | — | 1 तास |
| 8:30–10:30 PM | 📚 Weak Areas | Mock Test मधील चुका सुधारा + Doubt Clearing | 2 तास |
| 10:30–11:00 PM | 🌙 Short Revision | आजचे GK Notes + Formulas पुन्हा बघा | 30 मिनिटे |
📚 भाग ७
Standard Books & Free Online Resources
🔢
गणित — Best Books
- 📗 Rakesh Yadav 7300+ — SSC साठी #1 Book
- 📗 Kiran’s SSC Mathematics — Chapter-wise PYQ
- 📗 Advance Math (Rakesh Yadav) — Tier-II साठी
- 📗 R.S. Aggarwal Quantitative — Foundation
🧠
Reasoning — Best Books
- 📘 M.K. Pandey (BSC) — Verbal & Non-Verbal #1
- 📘 Kiran Reasoning Chapterwise
- 📘 R.S. Aggarwal Reasoning
- 📘 Lucent Reasoning — Quick Revision
📝
English — Best Books
- 📕 SP Bakshi (Arihant) — Objective English #1
- 📕 Plinth to Paramount (Neetu Singh) — Vol.1&2
- 📕 Norman Lewis — Word Power Made Easy
- 📕 Kiran’s English Chapterwise
🌍
GK — Best Books
- 📗 Lucent’s General Knowledge — Static GK #1
- 📗 NCERT 6-12 Books — Base for History/Geo/Science
- 📗 Manorama Yearbook — Current Affairs
- 📗 India Year Book (PIB)
💻
Computer Knowledge (Tier-II) — Books
- 📗 Lucent Computer — SSC साठी Best
- 📗 Arihant Computer Knowledge
- 📗 MS Office खरंच वापरायला शिकणे — Best Practice
📱
Free Online Resources
- 🖥️ Adda247 — Mock Tests, Videos, Articles
- 🖥️ Testbook — Mock Tests + Live Classes
- 🖥️ Oliveboard — SSC Mock Tests
- 🖥️ ssc.gov.in — Official PYQ Papers
📺 Free YouTube Channels (SSC CGL)
▶️ Adda247
Math, Reasoning, GK, English
Math, Reasoning, GK, English
▶️ Wifistudy (Unacademy)
All Subjects Live Classes
All Subjects Live Classes
▶️ Rakesh Yadav Readers
Math Shortcut Tricks
Math Shortcut Tricks
▶️ Neetu Singh (KD Campus)
English Grammar
English Grammar
▶️ SSC Adda247 Official
Live Classes + Mock Discussion
Live Classes + Mock Discussion
⚠️ भाग ८
Do’s & Don’ts — चुका टाळा!
✅ नक्की करा (Do’s)
- ✅ दररोज Consistent 7-8 तास अभ्यास करा
- ✅ Tier-II English ला सर्वाधिक वेळ द्या (135 गुण!)
- ✅ दररोज 1 Sectional Test किंवा Full Mock Test द्या
- ✅ Mock Test नंतर Detailed Analysis करा
- ✅ 10+ वर्षांचे PYQ नक्की सोडवा
- ✅ Short Notes बनवा आणि Daily Revise करा
- ✅ Current Affairs 12-14 months read करा
- ✅ Computer Knowledge अभ्यास Tier-II साठी
- ✅ ssc.gov.in नियमित check करा
❌ हे कधी करू नका (Don’ts)
- ❌ अनिश्चित प्रश्न Guess करू नका (Negative Marking!)
- ❌ फक्त एकाच विषयावर जास्त Focus नको
- ❌ Mock Test दिल्यानंतर Analysis न करणे
- ❌ Exam च्या शेवटच्या आठवड्यात नवीन Topics
- ❌ एकाच Source वर अवलंबून राहणे
- ❌ Fake Notifications / Coaching Scams वर विश्वास
- ❌ Social Media वर अभ्यासाच्या वेळी वेळ वाया घालवणे
- ❌ Tier-I कडे जास्त वेळ — Tier-II साठी पुरेसा वेळ राखा
- ❌ झोप आणि जेवण compromise करू नका
📋 Application Process — Step by Step
1
ssc.gov.in वर जा
Official Website
2
Registration करा
Email + Mobile + Basic Details
3
Application Form भरा
Personal + Educational Details
4
Documents Upload करा
Photo + Signature + Certificates
5
Fee भरा
₹100 (UPI/Net Banking)
6
Submit + Print
Application की Print घ्या
⚠️ Application Fee: General/OBC — ₹100 | SC/ST/PwD/Ex-Servicemen/महिला — शुल्क माफ. Payment Mode: BHIM UPI, Net Banking, Visa/Mastercard/RuPay Credit-Debit Card, किंवा SBI Challan.
🏰 भाग ९
श्री छत्रपती शिवाजी महाराज करियर अकॅडेमी
🏆 यश तुमच्यासाठीच आहे!
“स्वराज्य हे माझे जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि ते मी मिळवणारच!”
— लोकमान्य टिळक
“तुमचे स्वप्न सरकारी नोकरी आहे — ते मिळवणे तुमचा हक्क आहे. मेहनत करा, यश नक्की मिळेल!”
— लोकमान्य टिळक
“तुमचे स्वप्न सरकारी नोकरी आहे — ते मिळवणे तुमचा हक्क आहे. मेहनत करा, यश नक्की मिळेल!”
SSC CGL ही भारतातील सर्वात प्रतिष्ठित परीक्षांपैकी एक आहे. Income Tax Inspector, CBI Sub-Inspector, ASO, Auditor — यांसारख्या पदांसाठी दरवर्षी लाखो उमेदवार प्रयत्न करतात. पण योग्य Strategy, Consistent मेहनत आणि Smart Study यांनी तुम्ही नक्कीच यशस्वी होणार!
आजच सुरुवात करा. श्री छत्रपती शिवाजी महाराज करियर अकॅडेमी तुमच्यासोबत आहे!