मे महिना – महत्त्वाचे दिनविशेष 2026

मे महिना 2026 मधील महत्वाचे दिवस

आंतरराष्ट्रीय दिनविशेष

1 मे – आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन / मजूर दिन (International Labour Day / May Day) 1886 मध्ये अमेरिकेतील शिकागो शहरामध्ये कामगारांनी 8 तास कामाच्या मागणीसाठी संप केला. 1 मे 1886 रोजी हा ऐतिहासिक आंदोलन सुरू झाला. 1889 मध्ये पॅरिसमध्ये झालेल्या द्वितीय आंतरराष्ट्रीय समाजवादी परिषदेने 1 मे हा जागतिक कामगार दिवस म्हणून जाहीर केला. कामगार हक्क, न्याय्य वेतन आणि कामाच्या परिस्थितीत सुधारणा यावर भर दिला जातो.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: कामगार आंदोलन, कामगार कायदे, ILO, श्रमिक हक्क.

3 मे – जागतिक वृत्तपत्र स्वातंत्र्य दिन (World Press Freedom Day) Theme 2026: Shaping a Future at Peace संयुक्त राष्ट्र महासभेने डिसेंबर 1993 मध्ये हा दिवस घोषित केला. 3 मे 1991 रोजी नामिबियाच्या विंडहोक येथे आफ्रिकन पत्रकारांनी प्रेस स्वातंत्र्यासाठी घोषणापत्र तयार केले होते. पत्रकारितेचे महत्त्व, वृत्तपत्र स्वातंत्र्य आणि कर्तव्यपालनात प्राण गमावलेल्या पत्रकारांना श्रद्धांजली यावर भर दिला जातो.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: मीडिया स्वातंत्र्य, लोकशाही, UNESCO, वाक् स्वातंत्र्य.

8 मे – जागतिक रेड क्रॉस दिन (World Red Cross Day) 8 मे 1828 रोजी रेड क्रॉसचे संस्थापक हेन्री ड्युनंट यांचा जन्म झाला. 1948 पासून हा दिवस साजरा केला जातो. मानवतावादी सेवा, रक्तदान, आपत्ती व्यवस्थापन आणि आरोग्य सेवांबद्दल जागरूकता निर्माण केली जाते.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: रेड क्रॉस, मानवतावादी संस्था, आंतरराष्ट्रीय संघटना.

12 मे – आंतरराष्ट्रीय परिचारिका दिन (International Nurses Day) 12 मे 1820 रोजी फ्लोरेन्स नाईटिंगेल यांचा जन्म झाला. त्यांना आधुनिक नर्सिंगची संस्थापक मानले जाते. International Council of Nurses ने 1965 पासून हा दिवस सुरू केला. परिचारिकांच्या योगदानाचा गौरव केला जातो.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: आरोग्य सेवा, फ्लोरेन्स नाईटिंगेल, नर्सिंग व्यवसाय.

15 मे – आंतरराष्ट्रीय कुटुंब दिन (International Day of Families) संयुक्त राष्ट्र महासभेने 1993 मध्ये हा दिवस घोषित केला. कुटुंबाचे महत्त्व, कौटुंबिक संबंध आणि कुटुंबांना समाजात येणाऱ्या आव्हानांवर भर दिला जातो.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: सामाजिक विकास, कुटुंब कल्याण, UN दिवस.

17 मे – जागतिक दूरसंचार आणि माहिती समाज दिन (World Telecommunication and Information Society Day) 17 मे 1865 रोजी International Telecommunication Union (ITU) ची स्थापना झाली. दूरसंचार तंत्रज्ञान, डिजिटल समावेश आणि माहिती आणि संप्रेषण तंत्रज्ञानाच्या महत्त्वावर भर दिला जातो.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: ITU, डिजिटल क्रांती, दूरसंचार तंत्रज्ञान.

31 मे – जागतिक तंबाखू निषेध दिन (World No Tobacco Day) WHO ने 1987 मध्ये हा दिवस सुरू केला. तंबाखूच्या आरोग्यावरील दुष्परिणामांबद्दल जागरूकता निर्माण करणे आणि तंबाखू सेवन कमी करणे हा उद्देश आहे.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: WHO, सार्वजनिक आरोग्य, तंबाखू नियंत्रण धोरण.

राष्ट्रीय दिनविशेष (भारत)

1 मे – गुजरात स्थापना दिन (Gujarat Foundation Day) 1 मे 1960 रोजी बॉम्बे पुनर्रचना कायद्यानुसार गुजरात राज्याची स्थापना झाली. भाषिक आधारावर महाराष्ट्र आणि गुजरात या दोन स्वतंत्र राज्यांची निर्मिती झाली.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: भारतीय राज्ये, भाषिक पुनर्रचना, राज्य निर्मिती.

7 मे – रवींद्रनाथ टागोर जयंती 7 मे 1861 रोजी कोलकाता येथे रवींद्रनाथ टागोर यांचा जन्म झाला. ते नोबेल पारितोषिक विजेते कवी, लेखक, संगीतकार आणि चित्रकार होते. त्यांनी भारताचे राष्ट्रगीत “जन गण मन” लिहिले. बांगलादेशाचे राष्ट्रीय गीत “अमार सोनार बांग्ला” देखील त्यांचेच आहे.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: बंगाली पुनर्जागरण, साहित्य, राष्ट्रगीत – अत्यंत महत्त्वाचा विषय.

11 मे – राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिन (National Technology Day) 11 मे 1998 रोजी भारताने पोखरण, राजस्थान येथे सफळ अणुचाचण्या केल्या (Operation Shakti). याच दिवशी भारताने पहिले स्वदेशी विमान हंसा-3 चाचणी उड्डाण केले आणि त्रिशूल क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली. 1999 पासून हा दिवस साजरा केला जातो.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: भारतीय तंत्रज्ञान, अणुशक्ती, संरक्षण तंत्रज्ञान – महत्त्वाचा विषय.

महाराष्ट्र-विशिष्ट दिनविशेष

1 मे – महाराष्ट्र दिन (Maharashtra Day) 1 मे 1960 रोजी बॉम्बे पुनर्रचना कायदा 1960 अंमलात आला आणि महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाली. समयुक्त महाराष्ट्र समितीच्या नेतृत्वाखालील चळवळीचा विजय साजरा केला जातो. 21 नोव्हेंबर 1955 रोजी या चळवळीत 106 लोकांनी बलिदान दिले होते. मराठी भाषा, संस्कृती आणि महाराष्ट्राचे वारसा यांचा गौरव केला जातो. शिवाजी पार्क, मुंबई येथे मुख्य कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

स्पर्धा परीक्षा महत्त्व: महाराष्ट्र इतिहास, भाषिक आंदोलन, राज्य निर्मिती – MPSC साठी अत्यंत महत्त्वाचा विषय.

मे महिन्यातील एकूण दिनविशेष: आंतरराष्ट्रीय – 7, राष्ट्रीय – 3, महाराष्ट्र-विशिष्ट – 1

मे महिना 2026 हा MPSC, UPSC, पोलीस भरती व इतर स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्वाचा आहे.

अकॅडेमीचे नाव: श्री छत्रपती शिवाजी महाराज करिअर अकॅडमी

मार्गदर्शक: प्राध्यापक रतन सरदार

मोबाईल नंबर: 9096171197