महिला प्रथम यांची माहिती MPSC, UPSC, Police Bharti, Talathi, ZP, SSC आणि Banking स्पर्धा परीक्षा साठी महत्वाची आहे.
जगात महिला प्रथम, भारतात महिला प्रथम आणि महाराष्ट्र राज्यात महिला प्रथम यावर आधारित प्रश्न नेहमी परीक्षेत विचारले जातात.
त्यामुळे महिला प्रथम हा topic competitive exam साठी अत्यंत महत्वाचा आहे.
भाग 1: जगात प्रथम महिला व्यक्ती
अंतराळ क्षेत्र
- व्हॅलेंटिना तेरेश्कोवा (Valentina Tereshkova) अंतराळात जाणाऱ्या जगातील पहिल्या महिला. त्या सोव्हिएत रशियाच्या नागरिक होत्या. 16 जून 1963 रोजी Vostok 6 यानातून अंतराळात गेल्या. त्यांनी 3 दिवस अंतराळात घालवले. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- सॅली राइड (Sally Ride) अमेरिकेच्या पहिल्या महिला अंतराळवीर. 1983 मध्ये Space Shuttle Challenger मधून अंतराळात गेल्या. जगातील तिसऱ्या महिला अंतराळवीर. परीक्षेत “पहिल्या अमेरिकन महिला अंतराळवीर” म्हणून विचारले जाते.
पर्वतारोहण क्षेत्र
- जुनको तेबेई (Junko Tabei) एव्हरेस्टवर चढणाऱ्या जगातील पहिल्या महिला. त्या जपानच्या नागरिक होत्या. 16 मे 1975 रोजी त्यांनी एव्हरेस्ट शिखर सर केले. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- कॅरोलीन मिकल्सन (Caroline Mikkelsen) उत्तर ध्रुवावर पोहोचणाऱ्या पहिल्या महिला. त्या नॉर्वेच्या नागरिक होत्या. 1937 मध्ये त्यांनी ही कामगिरी केली.
- फ्रॅन फिप (Fran Phipps) दक्षिण ध्रुवावर पोहोचणाऱ्या पहिल्या महिला. त्या कॅनडाच्या नागरिक होत्या.
- कॅरोलीन मिकल्सन (Caroline Mikkelsen) अंटार्क्टिका महाद्वीपावर पोहोचणाऱ्या पहिल्या महिला. त्या नॉर्वेच्या नागरिक होत्या. 1935 मध्ये ही कामगिरी केली.
- कॅथी सुलेमान (Kathy Sullivan) चॅलेंजर गर्तेत 36,200 फूट खोलपर्यंत पोहोचणाऱ्या पहिल्या महिला. त्या अमेरिकेच्या नागरिक होत्या.
राजकीय क्षेत्र
- एस. भंडारनायके (S. Bandaranaike) जगातील कोणत्याही देशाच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान. त्या श्रीलंकेच्या नागरिक होत्या. 1960 मध्ये पंतप्रधान झाल्या. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- मार्गारेट थॅचर (Margaret Thatcher) इंग्लंडच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान. त्या 1979 ते 1990 पर्यंत पंतप्रधान होत्या. “Iron Lady” म्हणून ओळखल्या जातात.
- बेनझीर भुट्टो (Benazir Bhutto) कोणत्याही मुस्लिम देशाच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान. त्या पाकिस्तानच्या नागरिक होत्या. 1988 मध्ये पहिल्यांदा पंतप्रधान झाल्या.
- मारिया एस्तेला रझाबेल (Maria Estela Isabel) जगातील कोणत्याही देशाच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती. त्या अर्जेंटिनाच्या नागरिक होत्या. 1974 मध्ये राष्ट्रपती झाल्या.
- विजयालक्ष्मी पंडित (Vijaya Lakshmi Pandit) संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष. त्या भारतीय नागरिक होत्या. 1953 मध्ये अध्यक्ष झाल्या. पंडित जवाहरलाल नेहरूंच्या बहीण.
क्रीडा क्षेत्र
- गर्टरूड एडरले (Gertrude Ederle) इंग्लिश चॅनेल पोहून पार करणाऱ्या जगातील पहिल्या महिला. त्या अमेरिकेच्या नागरिक होत्या. 1926 मध्ये त्यांनी ही कामगिरी केली.
साहित्य क्षेत्र
- सेल्मा लागरलॉफ (Selma Lagerlof) साहित्यात नोबेल पुरस्कार मिळालेल्या जगातील पहिल्या महिला. त्या स्वीडनच्या नागरिक होत्या. 1909 मध्ये नोबेल पुरस्कार मिळाला.
- मेरी क्युरी (Marie Curie) विज्ञानात नोबेल पुरस्कार मिळालेल्या जगातील पहिल्या महिला. त्या पोलंडच्या नागरिक होत्या. 1903 मध्ये भौतिकशास्त्रात व 1911 मध्ये रसायनशास्त्रात नोबेल मिळाले. दोनदा नोबेल मिळालेल्या पहिल्या व्यक्ती. Radium व Polonium चा शोध लावला.
- बर्था वॉन सुट्नर (Bertha von Suttner) शांतीत नोबेल पुरस्कार मिळालेल्या जगातील पहिल्या महिला. त्या ऑस्ट्रियाच्या नागरिक होत्या. 1905 मध्ये नोबेल पुरस्कार मिळाला.
MCQ Section – जगात प्रथम महिला
Question 1: अंतराळात जाणाऱ्या जगातील पहिल्या महिला कोण होत्या?
Options: A. सॅली राइड B. कल्पना चावला C. व्हॅलेंटिना तेरेश्कोवा D. सुनीता विल्यम्स
Answer: C. व्हॅलेंटिना तेरेश्कोवा
Explanation: 16 जून 1963 रोजी सोव्हिएत रशियाच्या व्हॅलेंटिना तेरेश्कोवा Vostok 6 यानातून अंतराळात गेल्या. त्या जगातील पहिल्या महिला अंतराळवीर ठरल्या.
Exam Trap: सॅली राइड पहिल्या अमेरिकन महिला अंतराळवीर होत्या (1983) पण जगात पहिल्या नव्हत्या. विद्यार्थी या दोघींमध्ये गोंधळतात.
Short Trick: “V for Valentina = V for Very First Woman in Space 1963”
Question 2: एव्हरेस्टवर चढणाऱ्या जगातील पहिल्या महिला कोण होत्या?
Options: A. बछेंद्री पाल B. जुनको तेबेई C. संतोष यादव D. फ्रॅन फिप
Answer: B. जुनको तेबेई
Explanation: 16 मे 1975 रोजी जपानच्या जुनको तेबेई एव्हरेस्टवर चढणाऱ्या जगातील पहिल्या महिला ठरल्या. बछेंद्री पाल पहिल्या भारतीय महिला होत्या (1984).
Exam Trap: बछेंद्री पाल पहिल्या भारतीय महिला होत्या पण जगात पहिल्या नव्हत्या. विद्यार्थी बछेंद्री पाल हे उत्तर निवडतात.
Short Trick: “Junko Tabei = Japan = First Woman on Everest 1975”
Question 3: जगातील पहिल्या महिला पंतप्रधान कोण होत्या?
Options: A. मार्गारेट थॅचर B. बेनझीर भुट्टो C. इंदिरा गांधी D. एस. भंडारनायके
Answer: D. एस. भंडारनायके
Explanation: श्रीलंकेच्या एस. भंडारनायके 1960 मध्ये जगातील पहिल्या महिला पंतप्रधान झाल्या. मार्गारेट थॅचर 1979 मध्ये व इंदिरा गांधी 1966 मध्ये पंतप्रधान झाल्या.
Exam Trap: इंदिरा गांधी भारताच्या पहिल्या महिला PM होत्या पण जगातील पहिल्या नव्हत्या. मार्गारेट थॅचर इंग्लंडच्या पहिल्या होत्या. विद्यार्थी इंदिरा गांधी हे उत्तर निवडतात.
Short Trick: “Bandaranaike = Sri Lanka = 1960 = World’s First Woman PM”
Question 4: दोनदा नोबेल पुरस्कार मिळालेल्या जगातील पहिल्या व्यक्ती कोण होत्या?
Options: A. मदर तेरेसा B. मेरी क्युरी C. सेल्मा लागरलॉफ D. बर्था वॉन सुट्नर
Answer: B. मेरी क्युरी
Explanation: मेरी क्युरी यांना 1903 मध्ये भौतिकशास्त्रात व 1911 मध्ये रसायनशास्त्रात नोबेल पुरस्कार मिळाला. दोन वेगवेगळ्या विषयांत नोबेल मिळालेल्या त्या जगातील एकमेव व्यक्ती आहेत.
Exam Trap: मेरी क्युरी विज्ञानात पहिल्या महिला नोबेलविजेत्या होत्या पण साहित्यात पहिल्या नव्हत्या. सेल्मा लागरलॉफ साहित्यात पहिल्या होत्या. विद्यार्थी गोंधळतात.
Short Trick: “Marie Curie = 2 Nobel = Physics 1903 + Chemistry 1911”
भारतात प्रथम – महिला (India Firsts – Women)
राजकीय व प्रशासकीय क्षेत्र
- प्रतिभा देवी सिंह पाटील (Pratibha Devi Singh Patil) भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती. त्या महाराष्ट्राच्या जळगाव जिल्ह्याच्या नागरिक होत्या. 2007 ते 2012 पर्यंत राष्ट्रपती होत्या. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- इंदिरा गांधी (Indira Gandhi) भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान. त्या अलाहाबाद, उत्तर प्रदेश येथील होत्या. 1966 मध्ये पहिल्यांदा पंतप्रधान झाल्या. 1971 च्या भारत-पाकिस्तान युद्धात विजय मिळवला. “लोखंडी महिला” म्हणून ओळखल्या जातात. 1984 मध्ये हत्या झाली.
- मीरा कुमार (Meira Kumar) लोकसभेच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष. त्या बिहारच्या नागरिक होत्या. 2009 ते 2014 पर्यंत लोकसभाध्यक्ष होत्या.
- स्नेहलता श्रीवास्तव (Snehlata Srivastava) लोकसभेच्या पहिल्या महिला महासचिव. त्या उत्तर प्रदेशच्या नागरिक होत्या.
- वायलेट अल्वा (Violet Alva) राज्यसभेच्या पहिल्या महिला उपसभापती. त्या कर्नाटकच्या नागरिक होत्या.
- राजकुमारी अमृत कौर (Rajkumari Amrit Kaur) भारताच्या पहिल्या महिला केंद्रीय मंत्री. त्या पंजाबच्या नागरिक होत्या. 1947 मध्ये आरोग्यमंत्री झाल्या.
- राधाबाई सुबारायन (Radhabai Subbarayan) भारताच्या पहिल्या महिला खासदार (सांसद). त्या तामिळनाडूच्या नागरिक होत्या.
- सरोजिनी नायडू (Sarojini Naidu) भारताच्या पहिल्या महिला राज्यपाल. त्या हैदराबादच्या नागरिक होत्या. उत्तर प्रदेशच्या राज्यपाल झाल्या. “भारताची कोकिळा” म्हणून ओळखल्या जातात.
- रोज मिलियन बेथ्यू (Rose Millian Bethew) UPSC च्या पहिल्या महिला अध्यक्ष.
- रझिया सुलतान (Razia Sultan) भारतातील पहिल्या महिला शासिका. दिल्ली सल्तनतची सुलताना. 1236 ते 1240 पर्यंत राज्य केले. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- अण्णा जॉर्ज (Anna George) भारताच्या पहिल्या महिला IAS अधिकारी. त्या केरळच्या नागरिक होत्या. 1951 मध्ये IAS मध्ये रुजू झाल्या.
- किरण बेदी (Kiran Bedi) भारताच्या पहिल्या महिला IPS अधिकारी. त्या अमृतसर, पंजाबच्या नागरिक होत्या. 1972 मध्ये IPS मध्ये रुजू झाल्या. मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला.
- सुचेता कृपलानी (Sucheta Kripalani) भारतातील पहिल्या महिला मुख्यमंत्री. उत्तर प्रदेश, 1963 ते 1967. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- श्रीमती शनो देवी (Shrimati Shano Devi) किसी राज्याच्या विधानसभेच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष. हरियाणा, 1966-67.
- डॉ. अॅनी बेसेंट (Dr. Annie Besant) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष. त्या ब्रिटिश नागरिक होत्या. 1917 मध्ये काँग्रेस अध्यक्ष झाल्या.
- मीरा साहिब फातिमा बीवी (Meera Sahib Fatima Bibi) सर्वोच्च न्यायालयाच्या पहिल्या महिला न्यायाधीश. त्या केरळच्या नागरिक होत्या. 1989 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयात नियुक्त झाल्या.
- लीला सेठ (Leila Seth) उच्च न्यायालयाच्या पहिल्या महिला मुख्य न्यायाधीश. हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालय, 1991.
- अण्णा चांडी (Anna Chandy) देशाच्या पहिल्या महिला सत्र न्यायाधीश. त्या केरळच्या नागरिक होत्या. 1959 मध्ये केरळ उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशही झाल्या.
- नीरजा भनोट (Neerja Bhanot) अशोक चक्र मिळालेल्या पहिल्या महिला. त्या पंजाबच्या नागरिक होत्या. 1986 मध्ये विमान अपहरणात प्रवाशांना वाचवताना हौतात्म्य पत्करले. मरणोत्तर अशोक चक्र मिळाले.
- विजयालक्ष्मी पंडित (Vijaya Lakshmi Pandit) संयुक्त राष्ट्र संघाच्या पहिल्या महिला भारतीय राजदूत. नेहरूंच्या बहीण. UN महासभेच्या पहिल्या महिला अध्यक्षही.
- आरती साहा (Arati Saha) इंग्लिश चॅनेल पार करणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. त्या पश्चिम बंगालच्या नागरिक होत्या. 1959 मध्ये ही कामगिरी केली. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- मदर तेरेसा (Mother Teresa) नोबेल पुरस्कार मिळालेल्या पहिल्या भारतीय महिला. मूळच्या अल्बेनियाच्या पण भारतीय नागरिक. 1979 मध्ये शांतीचे नोबेल. “मिशनरीज ऑफ चॅरिटी” संस्थापक.
पर्वतारोहण क्षेत्र
- बछेंद्री पाल (Bachendri Pal) एव्हरेस्टवर पोहोचणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. उत्तराखंड. 23 मे 1984.
- कुमारी रीता फारिया (Kumari Rita Faria) “मिस वर्ल्ड” बनणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. त्या मुंबईच्या नागरिक होत्या. 1966 मध्ये मिस वर्ल्ड किताब मिळाला.
- संतोष यादव (Santosh Yadav) एव्हरेस्टवर लागोपाठ दोनदा चढणाऱ्या पहिल्या महिला. त्या हरियाणाच्या नागरिक होत्या. 1992 व 1993 मध्ये एव्हरेस्ट सर केले.
- सुष्मिता सेन (Sushmita Sen) “मिस युनिव्हर्स” बनणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. त्या पश्चिम बंगालच्या नागरिक होत्या. 1994 मध्ये मिस युनिव्हर्स किताब मिळाला.
- श्रीमती इंदिरा गांधी (Indira Gandhi) “भारत रत्न” मिळालेल्या पहिल्या महिला. 1971 मध्ये भारतरत्न मिळाला.
- आशापूर्णा देवी (Ashapurna Devi) ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळालेल्या पहिल्या महिला. त्या पश्चिम बंगालच्या नागरिक होत्या. 1976 मध्ये पुरस्कार मिळाला.
- एल. हमसदेन (L. Hamsden) अर्जुन पुरस्कार मिळालेल्या पहिल्या महिला. हॉकी, 1961.
- कर्णम मल्लेश्वरी (Karnam Malleswari) ऑलिम्पिकमध्ये पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. कांस्यपदक, भारोत्तोलन, 2000 सिडनी ऑलिम्पिक.
- गुजराणी ग्रास ओल्ड लेडी (Guzrani Grass Old Lady) अर्जुन व राजीव गांधी खेल रत्न दोन्ही पुरस्कार मिळालेल्या पहिल्या महिला.
- तारा चेरियन (Tara Cherian) भारतातील पहिल्या महिला मेयर. चेन्नई (मद्रास), 1957.
- कादंबिनी गांगुली व चंद्रमुखी बसू भारतातील पहिल्या महिला पदवीधर (Graduates). 1883 मध्ये Calcutta University मधून पदवी मिळवली. दोघीही एकाच वेळी पहिल्या ठरल्या.
- आनंदीबाई गोपाळराव जोशी (Anandibai Gopalrao Joshi) भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर. महाराष्ट्र. अमेरिकेत जाऊन वैद्यकीय पदवी मिळवली (1886).
- डॉ. प्रेमा मुखर्जी (Dr. Prema Mukherjee) भारतातील पहिल्या महिला फिजिशियन.
- सुरेखा शंकर यादव (Surekha Shankar Yadav) भारतीय रेल्वेच्या पहिल्या महिला ड्रायव्हर. त्या महाराष्ट्राच्या नागरिक होत्या. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- हरिता कौर देओल (Harita Kaur Deol) वायुसेनेत पहिल्या महिला पायलट. 1994 मध्ये एकट्याने विमान उड्डाण केले.
- दुर्बा बॅनर्जी (Durba Banerjee) भारताच्या पहिल्या महिला एअरबस पायलट. त्या पश्चिम बंगालच्या नागरिक होत्या.
- पुनीत अरोरा (Punit Arora) पहिल्या महिला लेफ्टनंट जनरल. त्या पंजाबच्या नागरिक होत्या.
- पी. बंदोपाध्याय (P. Bandopadhyay) पहिल्या महिला एअर व्हाईस मार्शल.
- सुषमा चावला (Sushma Chawla) पहिल्या महिला चेअरपर्सन ऑफ इंडियन एअरलाइन्स.
- कल्पना चावला (Kalpana Chawla) अंतराळात जाणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला (अमेरिकन नागरिक). हरियाणा. 1997 मध्ये पहिल्यांदा अंतराळात गेल्या. 2003 मध्ये Columbia दुर्घटनेत निधन.
- भानु अथैया (Bhanu Athaiya) ऑस्कर पुरस्कार जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 1983 मध्ये “Gandhi” चित्रपटासाठी Best Costume Design साठी ऑस्कर मिळाला.
- कमलजीत संधू (Kamaljit Sandhu) आशियाई खेळांमध्ये सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 1970 एशियाई खेळांत 400 मीटर शर्यतीत सुवर्णपदक.
- रीना कौशल धर्मशक्तू (Reena Kaushal Dharmashaktu) दक्षिण ध्रुवावर पोहोचणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला.
- बुला चौधरी (Bula Chaudhary) सात प्रमुख सागर तरून पार करणाऱ्या पहिल्या महिला. त्या पश्चिम बंगालच्या नागरिक होत्या.
- सुचेता कडेयानकर (Sucheta Kadeyankhar) गोबी रेगिस्तान पार करणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला.
- पी. एस. रमादेवी (P.S. Ramadevi) राज्यसभेच्या पहिल्या महिला महासचिव.
- नर्गिस दत्त (Nargis Dutt) राज्यसभेसाठी नामांकित होणाऱ्या पहिल्या महिला फिल्म अभिनेत्री.
- मेहर मूसा (Meher Musa) अंटार्क्टिकावर पोहोचणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला.
- अमृता प्रीतम (Amrita Pritam) साहित्य अकादमी पुरस्कार जिंकणाऱ्या पहिल्या महिला. पंजाब. 1956 मध्ये पुरस्कार मिळाला.
- मेरी लीला राव (Mary Leela Rao) ऑलिम्पिक खेळांमध्ये भाग घेणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 1952 हेलसिंकी ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी झाल्या.
- देविका राणी रोरिक (Devika Rani Roerich) भारतीय सिनेमाच्या पहिल्या अभिनेत्री. “भारतीय सिनेमाची आई” म्हणून ओळखल्या जातात.
- जयंती पटनायक (Jayanti Patnaik) राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या पहिल्या महिला अध्यक्ष.
- प्रतिमा पुरी (Pratima Puri) दूरदर्शन समाचारवाचक पहिल्या महिला.
- पी. व्ही. सिंधू (P.V. Sindhu) ऑलिम्पिक बॅडमिंटनमध्ये रजत पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. तसेच विश्व बॅडमिंटन चॅम्पियनशिपमध्ये महिला एकलचा खिताब जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला.
- सायना नेहवाल (Saina Nehwal) ऑलिम्पिक बॅडमिंटनमध्ये कांस्य पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 2012 लंडन ऑलिम्पिक.
- साक्षी मलिक (Sakshi Malik) ऑलिम्पिक महिला कुस्तीमध्ये कांस्य पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 2016 रिओ ऑलिम्पिक.
- मेरी कोम (Mary Kom) ऑलिम्पिकमध्ये मुक्केबाजीत (महिला) कांस्य पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 2012 लंडन ऑलिम्पिक.
- वोकिला अय्यर (Vokila Iyer) भारताच्या पहिल्या महिला विदेश सचिव.
- मिताली राज (Mithali Raj) दोहरा शतक बनवणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला क्रिकेटपटू.
- दीपा कर्माकर (Dipa Karmakar) ऑलिम्पिक जिम्नॅस्टिक्स स्पर्धेसाठी पात्र होणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला.
- नीता अंबानी (Nita Ambani) आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीच्या सदस्य बनणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला.
- पी. व्ही. सिंधू (P.V. Sindhu) लागोपाठ दोन ऑलिम्पिकमध्ये पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 2016 व 2020.
- अवनी लेखरा (Avani Lekhara) पॅरालिम्पिकमध्ये सुवर्ण पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 2020 टोक्यो पॅरालिम्पिक.
- विनेश फोगाट (Vinesh Phogat) एशियाडमध्ये सुवर्ण पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला कुस्तीपटू.
- डॉ. अमृता पटेल (Dr. Amrita Patel) नॉर्मन बोरलॉग पुरस्काराने सन्मानित पहिल्या महिला. 1992 मध्ये पुरस्कार मिळाला.
- पी. टी. उषा (P.T. Usha) वैयक्तिक ट्रॅक मुकाबल्यात ऑलिम्पिक अंतिम फेरीत पोहोचणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. 1984 लॉस एंजेलिस ऑलिम्पिक. “पय्योली एक्स्प्रेस” म्हणून ओळखल्या जातात.
MCQ Section – भारतात प्रथम महिला
Question 1: इंग्लिश चॅनेल पार करणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला कोण होत्या?
Options: A. बछेंद्री पाल B. बुला चौधरी C. आरती साहा D. पी. टी. उषा
Answer: C. आरती साहा
Explanation: आरती साहा यांनी 1959 मध्ये इंग्लिश चॅनेल पोहून पार केले. त्या पश्चिम बंगालच्या नागरिक होत्या. इंग्लिश चॅनेल पार करणाऱ्या पहिल्या आशियाई महिलाही त्याच होत्या.
Exam Trap: बुला चौधरी यांनी सात सागर पार केले पण इंग्लिश चॅनेल पहिल्यांदा आरती साहा यांनी पार केले. विद्यार्थी गोंधळतात.
Short Trick: “Arati Saha = 1959 = First Indian Woman English Channel”
Question 2: भारतातील पहिल्या महिला शासिका कोण होत्या?
Options: A. इंदिरा गांधी B. रझिया सुलतान C. सुचेता कृपलानी D. प्रतिभा पाटील
Answer: B. रझिया सुलतान
Explanation: रझिया सुलतान 1236 ते 1240 पर्यंत दिल्ली सल्तनतची सुलताना होती. त्या भारतातील पहिल्या महिला शासिका ठरल्या. इल्तुतमिशची मुलगी होती.
Exam Trap: इंदिरा गांधी आधुनिक भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या पण इतिहासातील पहिल्या महिला शासिका रझिया सुलतान होत्या. विद्यार्थी इंदिरा गांधी हे उत्तर निवडतात.
Short Trick: “Razia = Ruling First Woman in India 1236”
Question 3: ऑस्कर पुरस्कार जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला कोण होत्या?
Options: A. मदर तेरेसा B. लता मंगेशकर C. भानु अथैया D. देविका राणी
Answer: C. भानु अथैया
Explanation: भानु अथैया यांना 1983 मध्ये “Gandhi” चित्रपटासाठी Best Costume Design साठी ऑस्कर पुरस्कार मिळाला. त्या पहिल्या भारतीय महिला ऑस्कर विजेत्या ठरल्या.
Exam Trap: मदर तेरेसा यांना नोबेल मिळाले, ऑस्कर नाही. विद्यार्थी मदर तेरेसा हे उत्तर निवडतात.
Short Trick: “Bhanu Athaiya = Best Costume = Oscar 1983”
Question 4: भारतातील पहिल्या महिला IAS अधिकारी कोण होत्या?
Options: A. किरण बेदी B. अण्णा जॉर्ज C. प्रिया झिंगन D. पुनीत अरोरा
Answer: B. अण्णा जॉर्ज
Explanation: अण्णा जॉर्ज या केरळच्या नागरिक होत्या. 1951 मध्ये त्या भारतीय प्रशासन सेवेत (IAS) रुजू झाल्या. त्या पहिल्या महिला IAS अधिकारी ठरल्या.
Exam Trap: किरण बेदी पहिल्या महिला IPS अधिकारी होत्या, IAS नव्हत्या. विद्यार्थी या दोघींमध्ये गोंधळतात.
Short Trick: “Anna George = Administrative Service First Woman IAS 1951”
Question 5: “मिस वर्ल्ड” बनणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला कोण होत्या?
Options: A. सुष्मिता सेन B. ऐश्वर्या राय C. कुमारी रीता फारिया D. प्रियंका चोप्रा
Answer: C. कुमारी रीता फारिया
Explanation: कुमारी रीता फारिया यांनी 1966 मध्ये “मिस वर्ल्ड” किताब जिंकला. त्या मुंबईच्या नागरिक होत्या. त्या पहिल्या भारतीय आणि पहिल्या आशियाई “मिस वर्ल्ड” ठरल्या.
Exam Trap: सुष्मिता सेन पहिल्या “मिस युनिव्हर्स” होत्या (1994). रीता फारिया पहिल्या “मिस वर्ल्ड” होत्या. विद्यार्थी या दोन वेगळ्या किताबांमध्ये गोंधळतात.
Short Trick: “Rita Faria = 1966 = First Miss World from India”
Question 6: नोबेल पुरस्कार मिळालेल्या पहिल्या भारतीय महिला कोण होत्या?
Options: A. अमृता प्रीतम B. मदर तेरेसा C. आशापूर्णा देवी D. सरोजिनी नायडू
Answer: B. मदर तेरेसा
Explanation: मदर तेरेसा यांना 1979 मध्ये शांतीचे नोबेल पुरस्कार मिळाला. त्या मूळच्या अल्बेनियाच्या होत्या पण भारतीय नागरिक होत्या. “मिशनरीज ऑफ चॅरिटी” संस्थापक.
Exam Trap: अमृता प्रीतम यांना साहित्य अकादमी मिळाले, नोबेल नाही. आशापूर्णा देवी यांना ज्ञानपीठ मिळाले. विद्यार्थी गोंधळतात.
Short Trick: “Mother Teresa = Nobel Peace Prize 1979 = First Indian Woman Nobel”
Question 7: पॅरालिम्पिकमध्ये सुवर्ण पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला कोण होत्या?
Options: A. दीपा कर्माकर B. साक्षी मलिक C. अवनी लेखरा D. विनेश फोगाट
Answer: C. अवनी लेखरा
Explanation: अवनी लेखरा यांनी 2020 टोक्यो पॅरालिम्पिकमध्ये नेमबाजीत सुवर्ण पदक जिंकले. त्या पॅरालिम्पिकमध्ये सुवर्ण पदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला ठरल्या.
Exam Trap: दीपा कर्माकर ऑलिम्पिक जिम्नॅस्टिक्ससाठी पात्र ठरलेल्या पहिल्या भारतीय महिला होत्या पण पॅरालिम्पिकशी संबंधित नाहीत. विद्यार्थी गोंधळतात.
Short Trick: “Avani Lekhara = Award Gold = Paralympics 2020 Tokyo”
महाराष्ट्रात प्रथम – महिला (Maharashtra Firsts – Women)
समाजसुधारणा व शिक्षण क्षेत्र
- सावित्रीबाई फुले (Savitribai Phule) महाराष्ट्रातील व भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका व समाजसुधारक. त्या सातारा जिल्ह्याच्या नायगाव येथील होत्या. 1 जानेवारी 1848 रोजी पुण्यातील भिडेवाडा येथे मुलींसाठी पहिली शाळा सुरू केली. जोतिराव फुलेंच्या पत्नी. स्त्री शिक्षण व दलित उद्धाराच्या पहिल्या अग्रणी. त्यांचा जन्मदिवस 3 जानेवारी बालिका दिन म्हणून साजरा केला जातो.
- .आनंदीबाई जोशी (Anandibai Joshi) महाराष्ट्रातील व भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर. त्या पुण्याच्या नागरिक होत्या. 1886 मध्ये अमेरिकेत जाऊन MD वैद्यकीय पदवी मिळवली. परदेशात जाऊन उच्च शिक्षण घेणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला. वयाच्या 22 व्या वर्षी 19 फेब्रुवारी 1887 रोजी निधन झाले.
- Exam Trap: कादंबिनी गांगुली या भारतात MBBS पूर्ण करणाऱ्या पहिल्या महिला होत्या पण त्या बंगालच्या होत्या. आनंदीबाई जोशी अमेरिकेत MD झाल्या. दोन्ही 1886 मध्येच पदवी मिळवली पण ठिकाण वेगळे होते.
- Short Trick: “Anandibai = America MD 1886 = Pune = First Woman Doctor India”
- पंडिता रमाबाई (Pandita Ramabai) महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला समाजसुधारक व लेखिका. त्या रत्नागिरी जिल्ह्याच्या नागरिक होत्या. विधवा पुनर्विवाह व स्त्री शिक्षणासाठी लढा दिला. 1889 मध्ये पुण्यात “शारदा सदन” या स्त्रियांसाठीच्या संस्थेची स्थापना केली. “पंडिता” ही उपाधी त्यांच्या विद्वत्तेसाठी मिळाली.
- ताराबाई शिंदे (Tarabai Shinde) महाराष्ट्रातील पहिल्या स्त्रीवादी लेखिका. त्या बुलढाणा जिल्ह्याच्या नागरिक होत्या. 1882 मध्ये “स्त्री पुरुष तुलना” हे भारतातील पहिले स्त्रीवादी पुस्तक लिहिले. जोतिराव फुले यांच्या सत्यशोधक समाजाशी संबंधित होत्या.
- रमाबाई रानडे (Ramabai Ranade) महाराष्ट्रातील स्त्री शिक्षण चळवळीतील अग्रणी महिला. त्या पुण्याच्या नागरिक होत्या. न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांच्या पत्नी. 1909 मध्ये “सेवासदन” संस्थेची स्थापना केली. स्त्री स्वातंत्र्य व शिक्षणासाठी आयुष्य समर्पित केले.
- काशीबाई कानिटकर (Kashibai Kanitkar) महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला कादंबरीकार. त्या पुण्याच्या नागरिक होत्या. 1903 मध्ये “रंगराव” ही पहिली मराठी महिला-लिखित कादंबरी लिहिली. महत्त्वाचे: काही संदर्भात “रहस्यभेद” असे नाव येते पण अचूक कादंबरी “रंगराव” आहे.
- इंदिरा हिंदुजा (Indira Hinduja) भारतातील IVF (In Vitro Fertilization) तंत्रज्ञानाच्या पहिल्या महिला तज्ज्ञ. त्या मुंबईच्या नागरिक होत्या. भारतातील पहिले IVF बाळ 1986 मध्ये त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली जन्माला आले.
राजकीय व प्रशासकीय क्षेत्र
- प्रतिभा देवीसिंग पाटील (Pratibha Devi Singh Patil) महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला ज्या भारताच्या राष्ट्रपती झाल्या. जन्म जळगाव जिल्ह्यातील नाडगाव येथे झाला. 1965 मध्ये अमरावतीच्या डॉ. देवीसिंग शेखावत यांच्याशी लग्न झाले. 1991 मध्ये अमरावती लोकसभा मतदारसंघातून खासदार झाल्या. 2004 मध्ये राजस्थानच्या पहिल्या महिला राज्यपाल झाल्या. 2007 ते 2012 पर्यंत भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती होत्या.
- Exam Trap: त्या महाराष्ट्राच्या नव्हे तर राजस्थानच्या पहिल्या महिला राज्यपाल होत्या. त्यांचा जन्म जळगावात झाला पण अमरावतीशी लग्न व खासदारकीचे नाते आहे. विद्यार्थी या तिन्ही गोष्टी गोंधळवतात.
- Short Trick: “Jalgaon Janm, Amravati Lagnalok, Rajasthan Governor, President First”
- शकुंतला परांजपे (Shakuntala Paranjape) महाराष्ट्र विधानपरिषदेच्या पहिल्या महिला सदस्य. त्या पुण्याच्या नागरिक होत्या. 1958 मध्ये विधानपरिषद सदस्य झाल्या. स्वातंत्र्य चळवळीत सक्रिय सहभाग. महत्त्वाचे: विधानपरिषद सदस्य, विधानसभा सदस्य नव्हे.
- सुशीला नायर (Sushila Nayar) महाराष्ट्राशी संबंधित पहिल्या महिला आरोग्यमंत्री. महात्मा गांधींच्या निकटवर्तीय व वैयक्तिक चिकित्सक.
- अदिबा अनम (Adiba Anam) महाराष्ट्रातील पहिल्या मुस्लिम महिला IAS अधिकारी. त्या यवतमाळच्या नागरिक होत्या. परीक्षेत नव्याने विचारले जाते.
न्यायिक क्षेत्र
- अण्णा चांडी (Anna Chandy) भारतातील उच्च न्यायालयाच्या पहिल्या महिला न्यायाधीश. त्या केरळच्या नागरिक होत्या. 1959 मध्ये केरळ उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीश झाल्या. परीक्षेत विचारले जाते.
साहित्य क्षेत्र
- लक्ष्मीबाई टिळक (Lakshmibai Tilak) महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला आत्मचरित्रकार. त्या नाशिकच्या नागरिक होत्या. “स्मृतिचित्रे” हे मराठी साहित्यातील पहिले व अजरामर महिला-लिखित आत्मचरित्र लिहिले. 1934 ते 1937 दरम्यान प्रकाशित.
- मालतीबाई बेडेकर (Malati Bedekar) महाराष्ट्रातील पहिल्या आधुनिक महिला कादंबरीकार. “विभावरी शिरूरकर” या टोपणनावाने लिखाण. “बळी” ही प्रसिद्ध कादंबरी.
- विजया राजाध्यक्ष (Vijaya Rajadhyaksha) महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाध्यक्ष. त्या पुण्याच्या नागरिक होत्या.
- दुर्गा भागवत (Durga Bhagwat) महाराष्ट्रातील पहिल्या प्रमुख महिला साहित्यिक व संशोधक. त्या पुण्याच्या नागरिक होत्या. “पैस” व “ऋणानुबंध” हे प्रसिद्ध ग्रंथ. स्वतंत्र विचारांच्या व परखड लेखनासाठी प्रसिद्ध.
- आशा भोसले (Asha Bhosle) महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध गायिका. त्या सांगली जिल्ह्याच्या नागरिक होत्या. गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्समध्ये सर्वाधिक गाणी रेकॉर्ड करणाऱ्या गायिका. लता मंगेशकरांच्या लहान बहीण.
- लता मंगेशकर (Lata Mangeshkar) महाराष्ट्राची “स्वरसम्राज्ञी”. मूळ इंदूर (मध्यप्रदेश) पण महाराष्ट्राशी संबंधित. 2001 मध्ये भारतरत्न मिळाला. “भारताची कोकिळा” म्हणून ओळखल्या जातात. हजारो गाण्यांचे रेकॉर्डिंग.
- विजया मेहता (Vijaya Mehta) महाराष्ट्रातील पहिल्या प्रमुख महिला नाट्यदिग्दर्शक. त्या मुंबईच्या नागरिक होत्या. मराठी रंगभूमीवर क्रांतिकारी योगदान.
क्रीडा क्षेत्र
- सुरेखा शंकर यादव (Surekha Shankar Yadav) भारतीय रेल्वेच्या व आशियातील पहिल्या महिला लोकोपायलट. त्या महाराष्ट्राच्या नागरिक होत्या. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
- के. डी. जाधव यांच्या सातारा जिल्ह्यातील महिला खेळाडू महाराष्ट्रातील कुस्ती क्षेत्रातील पहिल्या महिला खेळाडू.
ऐतिहासिक व सामाजिक क्षेत्र
- जिजाबाई (Jijabai) महाराष्ट्रातील पहिल्या महान माता व राष्ट्रीय प्रेरणास्थान. त्या बुलढाणा जिल्ह्याच्या सिंदखेड राजा येथील होत्या. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या माता. “राजमाता जिजाऊ” म्हणून ओळखल्या जातात. शिवाजी महाराजांना स्वराज्याचे स्वप्न दाखवणाऱ्या पहिल्या प्रेरणा.
- अहिल्याबाई होळकर (Ahilyabai Holkar) महाराष्ट्रातील पहिल्या महान महिला शासक. त्या अहमदनगर जिल्ह्याच्या चौंडी गावच्या नागरिक होत्या. मराठा साम्राज्याच्या मालवा प्रांताच्या राणी म्हणून उत्कृष्ट राज्यकारभार केला. “लोकमाता” म्हणून ओळखल्या जातात. अनेक मंदिरे व धर्मशाळा बांधल्या.
- ताराबाई भोसले (Tarabai Bhosale) महाराष्ट्रातील मराठा साम्राज्याच्या रक्षणकर्त्या. छत्रपती राजाराम महाराजांच्या पत्नी. औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर मराठा साम्राज्याचे नेतृत्व केले. मुघलांशी यशस्वी लढा दिला.
- विजयाबाई बाबर (Vijayabai Babar) महाराष्ट्रातील स्त्री शिक्षण क्षेत्रातील अग्रणी महिला.
MCQ Section – महाराष्ट्रात प्रथम महिला
Question 1: महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला शिक्षिका कोण होत्या व त्यांनी पहिली शाळा कुठे सुरू केली?
Options: A. आनंदीबाई जोशी – पुणे B. सावित्रीबाई फुले – पुणे C. पंडिता रमाबाई – मुंबई D. रमाबाई रानडे – नाशिक
Answer: B. सावित्रीबाई फुले – पुणे
Explanation: सावित्रीबाई फुले यांनी 1 जानेवारी 1848 रोजी पुण्यातील भिडेवाडा येथे मुलींसाठी पहिली शाळा सुरू केली. त्या महाराष्ट्रातील व भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका ठरल्या. 3 जानेवारी बालिका दिन त्यांच्या जन्मदिवसानिमित्त साजरा होतो.
Exam Trap: आनंदीबाई जोशी पहिल्या महिला डॉक्टर होत्या शिक्षिका नव्हत्या. पंडिता रमाबाई यांनी शारदा सदन सुरू केले पण ते 1889 मध्ये होते. विद्यार्थी या तिघींमध्ये गोंधळतात.
Short Trick: “Savitribai = School 1848 = Bhidewada Pune = First Woman Teacher”
Question 2: महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला कादंबरीकार कोण होत्या व त्यांची पहिली कादंबरी कोणती?
Options: A. लक्ष्मीबाई टिळक – स्मृतिचित्रे B. काशीबाई कानिटकर – रंगराव C. मालतीबाई बेडेकर – बळी D. दुर्गा भागवत – पैस
Answer: B. काशीबाई कानिटकर – रंगराव
Explanation: काशीबाई कानिटकर यांनी 1903 मध्ये “रंगराव” ही पहिली मराठी महिला-लिखित कादंबरी लिहिली. त्या पुण्याच्या नागरिक होत्या. महत्त्वाचे: काही जुन्या पुस्तकांमध्ये “रहस्यभेद” असे नाव चुकीचे दिलेले आढळते.
Exam Trap: लक्ष्मीबाई टिळक यांची “स्मृतिचित्रे” ही आत्मचरित्र आहे, कादंबरी नाही. मालतीबाई बेडेकर आधुनिक महिला कादंबरीकार होत्या. विद्यार्थी गोंधळतात.
Short Trick: “Kashibai Kanitkar = Rangrao 1903 = First Marathi Woman Novel”
Question 3: प्रतिभा पाटील कोणत्या राज्याच्या पहिल्या महिला राज्यपाल होत्या?
Options: A. महाराष्ट्र B. गुजरात C. राजस्थान D. मध्यप्रदेश
Answer: C. राजस्थान
Explanation: प्रतिभा पाटील 2004 मध्ये राजस्थानच्या पहिल्या महिला राज्यपाल झाल्या. त्या महाराष्ट्राच्या जळगाव जिल्ह्याच्या नागरिक होत्या. नंतर 2007 मध्ये भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती झाल्या.
Exam Trap: प्रतिभा पाटील महाराष्ट्राच्या नागरिक होत्या पण राजस्थानच्या राज्यपाल होत्या, महाराष्ट्राच्या नव्हत्या. हा Exam मध्ये सर्वात जास्त चुकणारा प्रश्न आहे.
Short Trick: “Pratibha Patil = Rajasthan Governor 2004 = Then President 2007”
Question 4: “शारदा सदन” संस्थेची स्थापना कोणी केली?
Options: A. सावित्रीबाई फुले B. रमाबाई रानडे C. पंडिता रमाबाई D. ताराबाई शिंदे
Answer: C. पंडिता रमाबाई
Explanation: पंडिता रमाबाई यांनी 1889 मध्ये पुण्यात “शारदा सदन” ही विधवा स्त्रियांसाठी संस्था स्थापन केली. त्या रत्नागिरी जिल्ह्याच्या नागरिक होत्या.
Exam Trap: रमाबाई रानडे यांनी “सेवासदन” स्थापन केले, “शारदा सदन” नाही. या दोन वेगळ्या संस्था आहेत. विद्यार्थी गोंधळतात.
Short Trick: “Pandita Ramabai = Sharada Sadan 1889 = Widow Women”
Question 5: “स्त्री पुरुष तुलना” हे पहिले स्त्रीवादी पुस्तक कोणी लिहिले व कधी?
Options: A. सावित्रीबाई फुले – 1848 B. पंडिता रमाबाई – 1889 C. ताराबाई शिंदे – 1882 D. रमाबाई रानडे – 1909
Answer: C. ताराबाई शिंदे – 1882
Explanation: ताराबाई शिंदे यांनी 1882 मध्ये “स्त्री पुरुष तुलना” हे भारतातील पहिले स्त्रीवादी पुस्तक लिहिले. त्या बुलढाणा जिल्ह्याच्या नागरिक होत्या. सत्यशोधक समाजाशी संबंधित होत्या.
Exam Trap: सावित्रीबाई फुले पहिल्या महिला शिक्षिका होत्या पण पहिले स्त्रीवादी पुस्तक ताराबाई शिंदे यांनी लिहिले. विद्यार्थी सावित्रीबाई हे उत्तर निवडतात.
Short Trick: “Tarabai 1882 = Stri Purush Tulna = First Feminist Book Maharashtra”
Question 6: भारतीय रेल्वेच्या व आशियातील पहिल्या महिला लोकोपायलट कोण होत्या?
Options: A. हरिता कौर देओल B. दुर्बा बॅनर्जी C. सुरेखा शंकर यादव D. अवनी चतुर्वेदी
Answer: C. सुरेखा शंकर यादव
Explanation: सुरेखा शंकर यादव या महाराष्ट्राच्या नागरिक होत्या. त्या भारतीय रेल्वेच्या व आशियातील पहिल्या महिला लोकोपायलट (Engine Driver) ठरल्या. परीक्षेत नेहमी विचारले जाते.
Exam Trap: हरिता कौर देओल वायुसेनेतील पहिल्या महिला पायलट होत्या. दुर्बा बॅनर्जी पहिल्या महिला एअरबस पायलट होत्या. रेल्वे व विमान या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
Short Trick: “Surekha Yadav = Rail First = Maharashtra = Asia’s First Woman Loco Pilot”
Question 7: “सेवासदन” संस्थेची स्थापना कोणी केली?
Options: A. पंडिता रमाबाई B. सावित्रीबाई फुले C. ताराबाई शिंदे D. रमाबाई रानडे
Answer: D. रमाबाई रानडे
Explanation: रमाबाई रानडे यांनी 1909 मध्ये पुण्यात “सेवासदन” संस्थेची स्थापना केली. त्या न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांच्या पत्नी होत्या. स्त्री शिक्षण व उन्नतीसाठी कार्य केले.
Exam Trap: पंडिता रमाबाई यांनी “शारदा सदन” स्थापन केले, “सेवासदन” नाही. दोन्ही नावे रमाबाई असल्याने विद्यार्थी गोंधळतात. हा सर्वात महत्त्वाचा Exam Trap आहे.
Short Trick: “Ramabai Ranade = Sevashadan 1909 = Social Work Pune”
Question 8: अहिल्याबाई होळकर कोणत्या जिल्ह्याच्या होत्या?
Options: A. पुणे B. नाशिक C. अहमदनगर D. सातारा
Answer: C. अहमदनगर
Explanation: अहिल्याबाई होळकर या अहमदनगर जिल्ह्याच्या चौंडी गावच्या नागरिक होत्या. मराठा साम्राज्याच्या मालवा प्रांताच्या राणी म्हणून उत्कृष्ट राज्यकारभार केला. “लोकमाता” म्हणून ओळखल्या जातात.
Exam Trap: जिजाबाई बुलढाणा जिल्ह्याच्या सिंदखेड राजा येथील होत्या. अहिल्याबाई होळकर अहमदनगर जिल्ह्याच्या होत्या. दोघीही महाराष्ट्राच्या महान महिला होत्या पण जिल्हे वेगळे आहेत.
Short Trick: “Ahilyabai = Ahmednagar = Chaundi = Lokmata Malwa”
