Shop Act Registration Maharashtra 2026 Part 2 मार्गदर्शन

PART 2 OF 5 Shop Act Registration प्रक्रिया — संपूर्ण Step-by-Step मार्गदर्शन 2026 ऑनलाइन अर्ज कसा करावा, कोणती कागदपत्रे लागतात, शुल्क किती, नूतनीकरण कसे — सर्व माहिती मराठीत 📅 अद्यतन: एप्रिल 2026 ⏱ वाचण्याचा वेळ: ~35 मिनिटे 📖 भाग 2…

ByProf. Ratan Sardar Economic Literacy, Business Registration & Compliance
PART 2 OF 5

Shop Act Registration प्रक्रिया — संपूर्ण Step-by-Step मार्गदर्शन 2026

ऑनलाइन अर्ज कसा करावा, कोणती कागदपत्रे लागतात, शुल्क किती, नूतनीकरण कसे — सर्व माहिती मराठीत

📅 अद्यतन: एप्रिल 2026 ⏱ वाचण्याचा वेळ: ~35 मिनिटे 📖 भाग 2 / 5 ✅ 100% ऑनलाइन प्रक्रिया
सर्व भाग: भाग १ – परिचय व इतिहास भाग २ – नोंदणी प्रक्रिया भाग ३ – कामगार नियम भाग ४ – फायदे व Advanced भाग ५ – FAQ व निष्कर्ष

⚡ भाग 2 मध्ये काय आहे?

  • Section 1: नोंदणीपूर्वी तयारी
  • Section 2: Form F — Step-by-Step Online Process
  • Section 3: Form A — Step-by-Step Online Process
  • Section 4: आवश्यक कागदपत्रे — संपूर्ण यादी
  • Section 5: शुल्क (Fees) — जिल्हानिहाय तक्ता
  • Section 6: नूतनीकरण (Renewal) — प्रक्रिया
  • Section 7: प्रमाणपत्र मिळाल्यावर काय करायचे?
  • Section 8: सामान्य चुका आणि कसे टाळावे

🔗 अधिकृत सरकारी पोर्टल्स

🌐 Aaple Sarkar Portal — aaplesarkar.mahaonline.gov.in 🏙️ MCGM Portal (मुंबई) — portal.mcgm.gov.in

📚 संबंधित उपयुक्त लेख

→ GST Registration Process मराठीत | REG-01 Form, Aadhaar Verification & GSTIN (Part 2) → Udyam Registration Process, Documents Guide (Part 2) — मराठीत संपूर्ण माहिती

१ नोंदणीपूर्वी तयारी — काय करायचे?

Shop Act नोंदणी सुरू करण्यापूर्वी काही महत्त्वाची तयारी केल्यास नोंदणी प्रक्रिया खूप सहज होते आणि वेळ वाचतो.

पहिले ठरवा — तुम्हाला कोणता फॉर्म लागतो?

प्रश्नउत्तरफॉर्म
एकूण कर्मचारी (Part-time + Contract सहित)0 ते 19Form F — Intimation
एकूण कर्मचारी20 किंवा जास्तForm A — Registration
मुंबई महानगरपालिका (BMC) क्षेत्रात?होयportal.mcgm.gov.in वापरा
इतर जिल्ह्यात?होयaaplesarkar.mahaonline.gov.in वापरा

नोंदणीपूर्वी या गोष्टी तयार ठेवा

📱

Mobile नंबर

OTP येण्यासाठी Active Mobile नंबर. Aadhaar शी linked असणे उत्तम.

📧

Email ID

Active Email ID — प्रमाणपत्र या Email वर येते.

🪪

Aadhaar Card

मालकाचे Aadhaar Card — Identity Proof साठी.

🏠

व्यवसायाचा पत्ता

दुकान / ऑफिसचा अचूक पत्ता आणि PIN Code.

📸

Photo

मालकाचा पासपोर्ट साइझ फोटो (JPG/PNG, max 200KB).

💳

Payment Method

Debit Card, Credit Card किंवा UPI (GPay, PhonePe).

💡 Browser बद्दल महत्त्वाचे

Aaple Sarkar पोर्टल Chrome किंवा Firefox वर उत्तम काम करते. Internet Explorer वापरू नका. Files Upload करण्यासाठी प्रत्येक File 2MB पेक्षा कमी ठेवा.

२ Form F Online Process — 0 ते 19 कर्मचारी (Intimation)

Form F ही एक साधी “माहिती देण्याची” प्रक्रिया आहे. 0 ते 19 कर्मचारी असलेल्या सर्व व्यवसायांसाठी.

✅ Form F साठी एकूण वेळ: 30–45 मिनिटे | प्रमाणपत्र: 24 तासांत
  • Account तयार करणे: 5 मिनिटे
  • Form भरणे: 15–20 मिनिटे
  • Documents Upload: 5–10 मिनिटे
  • Payment: 2–3 मिनिटे
1
🌐 Aaple Sarkar Portal वर जा

Browser मध्ये aaplesarkar.mahaonline.gov.in टाइप करा. हे Maharashtra सरकारचे अधिकृत ई-सेवा पोर्टल आहे.

  • मुंबई (BMC) साठी: portal.mcgm.gov.in
  • इतर सर्व जिल्ह्यांसाठी: aaplesarkar.mahaonline.gov.in
2
👤 New User Registration (पहिल्यांदाच असल्यास)
  • “New User? Register Here” वर Click करा
  • नाव (Aadhaar नुसार) टाइप करा
  • Mobile Number → OTP → OTP टाका
  • Password तयार करा (8+ characters)
  • Email वर Verification Link येईल → Click करा
3
🔐 Login करा आणि Service शोधा
Login झाल्यावर Dashboard वर “Labour” किंवा “Shops and Establishments” Section शोधा. Search Bar मध्ये “Shop Act” टाइप करा.
4
📋 “Shops and Establishments — Intimation (Form F)” निवडा
“Shops and Establishments Intimation (Form F)” वर Click करा. हे 0–19 कर्मचाऱ्यांसाठी आहे. चुकून “Form A Registration” निवडू नका.
5
✍️ Form F भरा
  • व्यवसायाचे नाव: उदा. “Ratan General Store”
  • व्यवसायाचा प्रकार: Retail / Service / Office / Food
  • मालकाचे नाव: Aadhaar नुसार अचूक नाव
  • व्यवसायाचा पत्ता: अचूक पत्ता + PIN Code
  • Local Body: महानगरपालिका / नगरपालिका / ग्रामपंचायत
  • कर्मचाऱ्यांची संख्या: 0 ते 19 (Part-time सहित)
  • व्यवसाय सुरू झाल्याची तारीख
6
📎 Documents Upload करा
  • Aadhaar Card (PDF किंवा JPG, max 2MB)
  • मालकाचा फोटो (JPG, max 200KB)
  • व्यवसायाच्या पत्त्याचा पुरावा (Rent Agreement / Electricity Bill)
  • Pan Card (असल्यास)
7
💰 Online Payment करा
UPI, Debit Card, Credit Card, Net Banking — कोणत्याही प्रकारे Payment करा. Receipt Download करा आणि Save करा.
8
✅ Application Number आणि Certificate
Application Reference Number जपून ठेवा. 24 तासांत Certificate Email वर येते आणि Portal वरून Download करता येते. Print काढून दुकानात लावा.

३ Form A Online Process — 20+ कर्मचारी (Registration)

Form A ही 20 किंवा त्यापेक्षा जास्त कर्मचारी असलेल्या व्यवसायांसाठी औपचारिक नोंदणी प्रक्रिया आहे.

📋 Form A साठी अतिरिक्त माहिती
  • प्रत्येक कर्मचाऱ्याचे नाव, पद आणि वेतन
  • कामाचे तास (Opening–Closing Time)
  • साप्ताहिक सुट्टीचा दिवस
  • महिला कर्मचारी संख्या (स्वतंत्र)
  • व्यवसायाचे क्षेत्रफळ (Square Feet)
1
🌐 Portal वर Login करा
aaplesarkar.mahaonline.gov.in वर Login करा. Account नसल्यास वरील Step 2 प्रमाणे तयार करा.
2
📋 “Shops and Establishments Registration (Form A)” निवडा
Labour Section मध्ये Form A Registration निवडा. 20+ कर्मचाऱ्यांसाठी हे अनिवार्य आहे.
3
✍️ Form A भरा — सविस्तर माहिती
  • व्यवसायाचे नाव आणि प्रकार
  • मालक / Director यांचे संपूर्ण तपशील
  • व्यवसायाचा अचूक पत्ता
  • कर्मचारी तपशील — Male / Female / Others
  • कामाचे तास: Opening ते Closing
  • साप्ताहिक सुट्टी: कोणता वार?
  • Annual Turnover (अंदाजे)
4
📎 Documents Upload + 💰 Payment + ✅ Certificate
Form A साठी जास्त Documents लागतात (Section 4 बघा). Payment करा. Digital Verification 24–48 तासांत होते. Certificate Portal वरून Download करा.

४ आवश्यक कागदपत्रे — संपूर्ण यादी

Form F (0–19) — आवश्यक कागदपत्रे

  • मालकाचे Aadhaar Card (Front + Back) — PDF/JPG, max 2MB
  • मालकाचा पासपोर्ट साइझ फोटो — JPG, max 200KB
  • व्यवसायाच्या पत्त्याचा पुरावा (Rent Agreement / Property Tax / Electricity Bill)
  • Pan Card (असल्यास)
  • Mobile Number आणि Email ID

Form A (20+) — आवश्यक कागदपत्रे

  • मालक / Director यांचे Aadhaar Card
  • मालकाचा पासपोर्ट साइझ फोटो
  • Pan Card (व्यवसायाचे PAN)
  • व्यवसायाच्या पत्त्याचा पुरावा
  • Partnership Deed / MOA / LLP Agreement (जर असेल)
  • GST Certificate (जर असेल)
  • कर्मचाऱ्यांची यादी (नावे, पदे)
  • Bank Statement (3 महिने)

पत्त्याचे पुरावे — कोणते चालतात?

पत्त्याचा पुरावास्वतःचेभाड्याचेघरातून
Rent Agreement (नोंदणीकृत)—✅ उत्तम✅ चालते
Property Tax पावती✅ उत्तम—✅ चालते
Electricity Bill (3 महिन्यांत)✅ चालते✅ चालते✅ चालते
7/12 उतारा✅ चालते——
Aadhaar Card (घरचा पत्ता)——✅ चालते
व्यवसायाचा प्रकारअतिरिक्त कागदपत्रे
हॉटेल / रेस्तरांFSSAI License, Fire NOC
औषध दुकानDrug License
Private LimitedCOI, MOA, AOA
Partnership FirmPartnership Deed
LLPLLP Agreement, COI
ProprietorshipAadhaar + PAN पुरेसे
Clinic / HospitalMedical Registration Certificate
⚠️ Documents Upload करताना लक्षात ठेवा
  • Documents स्पष्ट आणि वाचता येण्यासारखे असावेत
  • File Size: प्रत्येक Document 2MB पेक्षा कमी
  • Format: PDF, JPG किंवा PNG — Word Doc चालत नाही
  • Blurry Documents Reject होतात — Scanner वापरा

५ Shop Act नोंदणी शुल्क (Fees) — 2026

Form F — शुल्क तक्ता

कर्मचाऱ्यांची संख्यामहानगरपालिकानगरपालिकाग्रामपंचायत
0 (Solo Business)₹ 0 – 200₹ 0 – 100₹ 0 – 50
1 – 5 कर्मचारी₹ 200 – 500₹ 100 – 300₹ 50 – 200
6 – 10 कर्मचारी₹ 500 – 1,000₹ 300 – 700₹ 200 – 400
11 – 19 कर्मचारी₹ 1,000 – 2,000₹ 700 – 1,500₹ 400 – 800

Form A — शुल्क तक्ता

कर्मचाऱ्यांची संख्यामहानगरपालिकानगरपालिकाग्रामपंचायत
20 – 50₹ 2,000 – 4,000₹ 1,500 – 3,000₹ 800 – 1,500
51 – 100₹ 4,000 – 7,000₹ 3,000 – 5,000₹ 1,500 – 3,000
101 – 500₹ 7,000 – 15,000₹ 5,000 – 10,000₹ 3,000 – 6,000
500+₹ 15,000 +₹ 10,000 +₹ 6,000 +
💡 Payment Methods
  • UPI (Google Pay, PhonePe, Paytm) — सर्वात सोपे
  • Debit Card (Visa, RuPay, Mastercard)
  • Credit Card | Net Banking
  • Portal Processing Fee: ₹30–50 अतिरिक्त
  • Cash Payment स्वीकारले जात नाही

६ नूतनीकरण (Renewal)

Renewal Timeपरिस्थितीशुल्क
ऑक्टोबर – डिसेंबर✅ सामान्य RenewalNormal Fee
जानेवारी – मार्चउशिरा RenewalNormal + 25% Late Fee
एप्रिल नंतरखूप उशीरNormal + 50% + Penalty
✅ सर्वोत्तम वेळ: ऑक्टोबर–डिसेंबर

Phone Calendar मध्ये Reminder Set करा: 1 ऑक्टोबर — Shop Act Renewal. डिसेंबर 31 पूर्वी केल्यास कोणताही Late Fee नाही.

⚠️ Renewal न केल्यास काय होते?
  • Certificate Expire — व्यवसाय “Unregistered” होतो
  • Late Fee: 25% ते 50% अतिरिक्त शुल्क
  • Inspector तपासणीत ₹5,000 ते ₹50,000 दंड
  • बँक / GST साठी अडचण येऊ शकते

७ प्रमाणपत्र मिळाल्यावर काय करायचे?

  • Certificate Print काढा आणि दुकान / ऑफिसमध्ये दिसेल अशा ठिकाणी लावा — कायद्याने बंधनकारक.
  • Digital Copy मोबाइल आणि Email मध्ये Save करा.
  • Certificate वापरून Current Account उघडा बँकेत.
  • GST Registration साठी Address Proof म्हणून वापरा.
  • MSME / Udyam Registration साठी उपयुक्त आहे.
  • Renewal Date लक्षात ठेवा — दरवर्षी 31 डिसेंबरपूर्वी.

८ सामान्य चुका आणि त्या कशा टाळाव्यात

❌
चूक 1: चुकीचा फॉर्म निवडणे
0–19 असूनही Form A निवडणे. उपाय: कर्मचारी संख्या मोजा, मग फॉर्म निवडा.
❌
चूक 2: Documents Blurry असणे
अस्पष्ट Photos मुळे Application Reject होते. उपाय: Scanner वापरा किंवा चांगल्या प्रकाशात काढा.
❌
चूक 3: File Size जास्त असणे
2MB पेक्षा जास्त Files Upload होत नाहीत. उपाय: ilovepdf.com वापरून Compress करा.
❌
चूक 4: नाव चुकीचे टाइप करणे
Aadhaar आणि Form मधील नाव वेगळे असल्यास Rejection. उपाय: Aadhaar Card बघून नाव भरा.
❌
चूक 5: Renewal विसरणे
Certificate Expire होते आणि दंड भरावा लागतो. उपाय: दरवर्षी 1 ऑक्टोबरला Calendar Reminder Set करा.
❌
चूक 6: दलालांना जास्त पैसे देणे
दलाल ₹2,000–₹5,000 घेतात. उपाय: स्वतः Online करा — फक्त 30–45 मिनिटे लागतात.

आत्ताच नोंदणी सुरू करा — 24 तासांत Certificate

Aaple Sarkar Portal वर जा, Form F भरा आणि 24 तासांत Digital Certificate मिळवा.

Aaple Sarkar Portal →

📖 हे देखील वाचा

→ GST Registration Process मराठीत | REG-01 Form, Aadhaar Verification & GSTIN (Part 2) → Udyam Registration Process, Documents Guide (Part 2) — मराठीत संपूर्ण माहिती
← भाग १: परिचय व इतिहास

भाग २ पूर्ण | पुढे: कामगार नियम

भाग ३: कामगार नियम →
⚠️ महत्त्वाची सूचना: हा लेख माहितीपर हेतूने आहे. कायदेशीर सल्ल्यासाठी CA किंवा वकील यांचा सल्ला घ्या. अधिकृत माहितीसाठी: aaplesarkar.mahaonline.gov.in | अद्यतन: एप्रिल 2026

Read Also

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *